‘We kunnen niet een hele generatie laten opbranden voor ze beginnen’

‘Laat studenten niet opbranden voor ze beginnen’

Veel studenten kampen met psychische klachten door de hoge werkdruk die zij ervaren. En dat is de verantwoordelijkheid van de universiteit, stelt sociaal filosoof Toske Andreoli in haar boek ‘De mooiste tijd van je leven?’.
Door Sara Rommes
23 september om 10:06 uur.
Laatst gewijzigd op 23 september 2020
om 10:06 uur.
september 23 at 10:06 AM.
Last modified on september 23, 2020
at 10:06 AM.

Twee jaar geleden trok Toske Andreoli al aan de bel over de worsteling van studenten met hun steeds drukker wordende leven. Haar standpunt: de psychische problemen van de student worden grotendeels veroorzaakt door hun veeleisende omgeving. Met de masterscriptie die ze hierover schreef won ze in 2019 de scriptieprijs van de Landelijke Studentenvakbond.

Nu is de RUG-alumna terug met nieuwe inzichten én mogelijke oplossingen. Die deelt ze in haar boek De mooiste tijd van je leven?, dat vorige week uitkwam. 

Gemeenschappelijke factor

‘Om mij heen zag ik veel studenten die overspannen, somber of overwerkt waren’, licht ze haar interesse in het onderwerp toe. ‘Hoewel dat allemaal verschillende  problemen lijken, is het belangrijk om te kijken naar hoe ze ontstaan. Daarvoor moet je nagaan wat al deze studenten gemeen hebben. En dat is, met name, de universiteit.’

Maar het zijn nou precies de universiteiten die de problemen van studenten verkeerd benaderen, stelt Andreoli. ‘Zij zien dit soort klachten altijd als een persoonlijk probleem, en vinden dat de student daar zelf iets aan moet doen. Ze bieden daarom ook allerlei cursussen aan voor mindfulness, burnoutpreventie en timemanagement, om aan jezelf te werken. Maar ik vind die aanname onjuist.’

Constant opgejaagd

Volgens de sociaal filosoof moeten we juist beter kijken waar het misgaat. ‘Studenten hebben weinig tot geen ritme in hun leven. Het staat zelden vast wanneer ze wat doen. Zo is het bijvoorbeeld lastig om elke dag op hetzelfde moment een pauze in te lassen, of om op een bepaalde tijd de boeken dicht te doen. Om zo’n ritme te creëren heb je discipline nodig. Maar in plaats van dat studenten daar hulp bij krijgen, worden ze constant opgejaagd om te voldoen aan harde eisen, zoals het bindend studieadvies en de aanwezigheidsplicht.’

Universiteiten zouden moeten zorgen voor meer contacturen en andere gelegenheden waarbij studenten en docenten elkaar beter kunnen leren kennen. Dan heeft een docent eerder door wat er aan de hand is, zegt Andreoli, en kunnen problemen eerder geconstateerd en verholpen worden.  

Gemeenschappelijk probleem

‘Discipline en ritme moet je kunnen uitbesteden aan de groep om je heen. Maar dat is nu niet het geval’, vindt ze. ‘Studenten staan er heel alleen voor. Iedereen heeft zijn eigen leven, verplichtingen en activiteiten. Daardoor is er weinig sociale cohesie. Je ziet nu met corona dat dit soort problemen nog groter wordt.’ 

Het is niet alleen voor de student fijn als dit wordt aangepakt, benadrukt ze. ‘We moeten onthouden dat dit een probleem is voor ons allemaal. We kunnen niet een hele generatie laten opbranden, nog voordat ze echt beginnen. Daar gaan we als samenleving en op de arbeidsmarkt de gevolgen van zien.’