Opinie: 'SOG en Calimero, gooi de universiteitsraad open'

Bij studentpartijen SOG en Calimero staan wel zestig mensen op de kieslijst. Dat is niet alleen overdreven, maar vooral ondemocratisch want het houdt de universiteitsraad ‘op slot’, betoogt Bram Omvlee van DAG.
Door Bram Omvlee

Het beeld dat ik voor mijn verkiezing had van een jaar in de universiteitsraad, was er een van veel tijd steken in vergaderingen, het tot in detail uitpluizen van beleidsdocumenten en pogingen om, met de beperkte macht die je hebt, veranderingen teweeg te brengen.

Nu is dat in mijn geval aardig passend gebleken, maar heb ik het afgelopen jaar kunnen zien dat studentenpartijen SOG en Lijst Calimero andere prioriteiten leken te hebben. Een flink deel van de uren die zij aan bovenstaande zaken hadden kunnen besteden, hebben ze gestopt in het houden van talloze koffiegesprekjes en vergaderingen met de bestuursleden van studie- en studentenverenigingen.

Zelf zeggen ze dat die gesprekjes leiden tot input voor in de universiteitsraad. Buiten dat ik dat durf te betwisten, is die vermeende input duidelijk niet het enige belang dat speelt. Het lijkt ze in werkelijkheid vooral te gaan om het winnen van stemmen.

Promotiestrategie

Het is namelijk zo dat die studentbestuurders ergens aan het begin van het kalenderjaar een onvermijdelijk verzoek krijgen: ‘Zou je misschien bij ons op de kieslijst willen staan?’ Onder de noemer ‘de verkiezingen onder de aandacht brengen’ worden zij vervolgens ingezet in de promotiestrategie van de partijen.

Nu lijkt dat op het eerste gezicht niet zo erg: lijstduwers heb je immers bij alle verkiezingen, dit zijn er gewoon wat meer. Maar het verschil tussen de universiteitsraadsverkiezingen en andere verkiezingen in Nederland is groot.

Het grootste deel van de mensen weet in grote lijnen waar een landelijke partij voor staat: de VVD pleit voor veel economische vrijheid en een kleine overheid, terwijl GroenLinks sociale zekerheid en duurzaamheid belangrijk vindt. Daar laten mensen zich door leiden: linkse mensen zullen heus niet VVD stemmen omdat daar toevallig Maarten van der Weijden de lijstduwer is.

Verschillen

Deze kennis ontbreekt bij het overgrote deel van studenten als het gaat om universiteitsraadspartijen. Zo bleek uit een peiling van UKrant in mei 2017 dat 80 procent van de studenten niet eens weet wat de universiteitsraad precies is of doet, laat staan dat ze de verschillen tussen partijen kunnen benoemen.

Het is dan ook een veelgehoord sentiment: studenten stemmen gewoon op degene die ze kennen. Zoals UKrant toen kopte: ‘Stemmen op Henk omdat Jan dat zei’.

Met het aantrekken van een flinke groep relatief bekende studenten op je lijst, speel je dat fenomeen direct in de hand. Zo is bijvoorbeeld een appje van de voorzitter van je studentenvereniging met ‘stem even op me’ natuurlijk snel verzonden.

Als een groep stemmers niet stemt op basis van hun ideeën over de universiteit maar op basis van wie ze kennen, worden niet de partijen verkozen met de meest breed gedragen ideeën, maar de partijen met het grootste netwerk.

Steunlijstcircus

Bij DAG hebben we niet alleen een memo ingediend om de steunlijst af te schaffen, we doen met het steunlijstcircus niet meer mee. We hebben bij de universiteits- en faculteitsraadsverkiezingen precies genoeg mensen op de lijst om het totaal aantal zetels op te vullen.

Onze kandidaten zijn niet op onze lijst terechtgekomen omdat we als DAG afgelopen jaar uren aan koffiegesprekjes in ze hebben moeten steken, maar omdat zij zelf tijd en moeite in DAG gestoken hebben. Het zijn mensen die achter onze visie staan, en die visie willen helpen verwezenlijken. Die visie, dáár zou het om moeten gaan.

Bram Omvlee zit namens studentenbeweging Democratische Academie Groningen (DAG) in de universiteitsraad

10 May 2019 | 14-5-2019, 10:15