'What do we want? Housing!'

Meer dan honderd studenten hielden donderdagavond de trappen in het Academiegebouw bezet, uit protest tegen de kamercrisis in Groningen. Lees hier hoe de bezetting verliep.
Door Thereza Langeler

What do we want? Housing! When do we want it? Now!’ Het galmt uit de monden van tientallen studenten die in het trappenhuis van het Academiegebouw zitten. De leus wordt afgewisseld met gejoel, geklap, korte speeches. Als er iemand langs moet – een stoet hoogleraren die net een promotie gehad heeft, of een kersverse alumnus met bul in de hand – maken de studenten even ruimte.

Het is allemaal bekokstoofd door studentenbeweging DAG en ROOD, de jongerenafdeling van de Socialistische Partij (SP). Met het protest willen ze aandacht vragen voor de nijpende situatie op de studentenkamermarkt, met name voor internationale studenten.

Van hen zitten nog enkele honderden zonder eigen kamer. Daarvoor moeten de RUG en de Hanzehogeschool maar eens wat meer verantwoordelijkheid nemen, vinden ze.

‘Wandelende geldzakken’

Dat er gedemonstreerd zou worden, was bekend – maar dat zou moeten gebeuren op de Ossenmarkt. En daar begint de bijeenkomst ook, om half drie ’s middags, met een bont gezelschap van tientallen mensen. Er zijn Nederlanders bij en internationals, leden van ROOD, van DWARS, van DAG of nergens van, mannen, vrouwen, veelal studenten, een enkeling ouder.

Om de beurt beklimmen enkelen van hen de betonblokken midden op het plein. Sommigen om een persoonlijke ervaring te delen. Zoals eerstejaars Ozzy, die vertelt hoe het is om dakloos te zijn; anderen uiten kritiek op het beleid van de universiteit en de hogeschool. ‘Ze zien ons niet als mensen, maar als wandelende geldzakken en statistieken in excelsheets’, stelt DAG-lid Bart Hekkema. ‘Maar’, zo nuanceert een andere student, ‘voor de universiteit houden we respect. Het is het harde beleid waar we tegen zijn, niet de academische gemeenschap.’

Onopvallende groepjes

In het midden van de groep wordt gespeecht, geluisterd, geklapt – maar aan de randen slentert al snel het ene na het andere groepje weg. De manifestatie lijkt doodgebloed voor hij goed en wel begonnen is. Maar schijn bedriegt.

‘Er zitten nu al zo’n zeventig mensen in het Academiegebouw’, vertelt DAG-lid Teun Schoutens, terwijl hij zich als laatste richting de universiteit begeeft. ‘In kleine groepjes, zodat ze nog niet opvallen. Straks krijgen ze een startsignaal.’

Als Schoutens binnen is, gebeurt het. ‘We’re starting!’, knalt het uit een megafoon. ‘This is the signal! We’re starting!’ Onmiddellijk drommen de demonstranten de trappen op. Beneden kijken portiers, kantinepersoneel, en de kleine kinderen van een promovenda verbijsterd toe.

Eisen

Nu begint pas het eigenlijke protest, of de ‘sleep-in’, zoals ROOD en DAG de manifestatie hebben genoemd. Nu pas worden er ook eisen genoemd. Vier stuks, die Schoutens op luide toon opsomt, terwijl de menigte op de trappen luistert.

De eisen luiden: Alle noodhuisvesting moet onmiddellijk gratis worden. De universiteit moet beloven niet nóg meer studenten binnen te halen volgend jaar. De universiteit gaat met de gemeente in gesprek om leegstaande kantoorpanden beschikbaar te stellen voor studentenhuisvesting. En de universiteit spreekt zich uit tegen het op groei gerichte financieringsmodel van het hoger onderwijs.

Pas als het RUG-bestuur op die eisen in gaat, verlaten de demonstranten het Academiegebouw, zo kondigen ze aan. Al duurt het de hele nacht.

‘Wéér eerstejaars in tenten’

‘Tot morgenochtend wil ik hier best blijven zitten’, zegt student Tomas, die op de onderste trede van de trappen zit. ‘Daarna moet ik wel echt terug naar mijn huis in Amsterdam, want mijn katten moeten eten.’ Studente Amelie, die naast hem zit, vindt het voorlopig nog best wel comfortabel. ‘Maar ik ben benieuwd hoe we ons straks voelen.’

Via Facebook zag Amelie dat er geprotesteerd zou worden. Ze besloot te gaan, en nodigde Tomas ook uit. ‘Ik was vorig jaar zelf eerstejaarsstudente’, vertelt ze. ‘Toen was het ook bijna onmogelijk om een kamer te vinden. Ik zag veel mensen om me heen die voor veel geld op een camping moesten slapen, en nu slapen er weer eerstejaars in tenten. Het zou niet zo mogen gaan.’

RUG willigt eisen niet in

Het lijkt er niet op dat de universiteit de protesterende studenten hun zin geeft. Vicevoorzitter Jan de Jeu van het RUG-bestuur sprak kort met Schoutens, en de universiteit komt met een geschreven reactie op de eisen, maar willigt ze niet in.

Een lid van DAG laat weten dat de studenten zich nu beraden op wat ze precies gaan doen. Weggaan zijn ze in elk geval niet van plan.

UPDATE 19:00 – Na sluitingstijd wordt het spannend

Er is overleg geweest tussen de demonstranten, de RUG en de politie, laat Teun Schoutens weten. De studenten mogen sowieso blijven zitten tot het Academiegebouw om 22:00 sluit.

Wat er daarna gebeurt, hangt van de universiteit af. Die kan besluiten om de studenten met een gemeentelijke verordening het gebouw uit te sturen.

Om 21:00 vanavond is er opnieuw een overleg met de politie.

UPDATE 20.55 – Niemand mag er in

De deuren van het Academiegebouw zijn rond 20:00 op slot gedaan met een hangslot. De Groningse wethouder Roeland van der Schaaf is nog binnengelaten, mensen mogen er ook uit, maar er mogen geen nieuwe studenten het gebouw in.

Protesterende studenten hebben college van bestuur om tekst en uitleg gevraagd, zegt een woordvoerder, maar ze krijgen niet echt antwoord. Studentenpartij DAG, een van de initiators van de bezetting, heeft op sociale media studenten opgeroepen om naar het Academieplein te komen. Ondertussen staat daar een groep buiten en binnen scanderen ze ‘Let them in‘.

Daan Brandenburg van de SP twittert: ‘Studenten naar Groningen halen, maar je niet verantwoordelijk voelen voor huisvesting. En als ze hun recht halen? Dan sluit je gewoon een publiek gebouw.’

UPDATE 21:30 – De politie en Bella Ciao

Er is inmiddels politie in het Academiegebouw, om te overleggen met de demonstranten. Ook worden er hoofden geteld, laat een DAG-lid weten.

Volgens universiteitswoordvoerder Jorien Bakker zijn de deuren gesloten om overzicht te houden op hoeveel mensen er precies binnen zijn. Buiten blijft een handvol mensen vragen binnen te worden gelaten, maar tevergeefs.

Binnen lijkt de sfeer vrolijk. Af en toe is er een speech, er worden spelletjes gedaan, er speelt iemand gitaar, en de studenten zingen het Italiaanse partizanenlied Bella Ciao.

UPDATE 23.20 – RUG willigt eis van studenten in

Een van de eisen van de protesterende studenten wordt ingewilligd: Jan de Jeu van het college van bestuur van de RUG tekent een verklaring die zich uitspreekt tegen het huidige financieringsmodel van het hoger onderwijs, dat vooral is gebaseerd op studentenaantallen.

Mirjam van Praag, voorzitter college bestuur van Vrije Universiteit Amsterdam, deed die oproep eerder op 14 mei 2018. Een ‘race to the bottom’, noemde zij de huidige financiering. Nu gaat ook de RUG daar in mee, naar aanleiding van de bezetting.

Studenten die binnen zitten begroeten de melding met een enorm applaus. Of het genoeg is? Ze zijn volgens een woordvoerder nog niet van plan te vertrekken.

UPDATE 23.30 – Bezetting ten einde

De studenten beëindigen de bezetting. Na veel gepraat vinden ze dat de RUG hen voldoende is tegemoetgekomen. Studenten die nu in de tenten bij de ACLO verblijven, krijgen gratis alternatief onderdak.

Er komt verder een convenant studentenhuisvesting van de gemeente met alle betrokken partijen (huisvesting, investeerders, instellingen). En de RUG wil (zie update van 23.20) af van het huidige financieringsmodel en laat dat de minister van onderwijs ook weten.

Zie bijgaande video: De bezetters komen juichend naar buiten.

 

 

English

06 September 2018