Advertentie

Minister Van Engelshoven: Beloofd is beloofd

Beloofde investeringen in het onderwijs die niet gedaan zijn? Die moeten er alsnog komen. Onderwijsminister Ingrid van Engelshoven sprak woensdagavond met Groningse studenten. ‘Het is goed dat studenten kritisch zijn.’
Door Thereza Langeler / Foto’s Reyer Boxem

In de hoek van de zaal in het Van Swinderen Huys ging een spandoek omhoog. ‘In Soviet Russia, DUO Pays You’. Van Engelshoven schrikt er niet van. ‘Natuurlijk komen er kritische vragen op zo’n avond. Dat is ook heel goed. Een student die niet kritisch is, is geen knip voor de neus waard. En meestal zijn studenten heel redelijk.’

De vraag-en-antwoordbijeenkomst had ‘Uitdagingen voor de hedendaagse student’ als motto. Die zijn er genoeg: het bindend studieadvies dwingt tot snel studeren, de algehele druk om te presteren is hoog, en sinds de invoering van het leenstelsel staat studeren bijna gelijk aan schuld opbouwen.

Toen DUO in 2015 ophield de studenten te betalen, omdat de basisbeurs plaatsmaakte voor het leenstelsel, ging dat gepaard met een belofte: Het bespaarde geld zou rechtstreeks aan het onderwijs ten goede komen. ‘Wat is er over van die belofte?’ vroeg student Teun Schoutens aan de minister.

Voorinvesteringen

‘Die staat nog altijd’, luidde Van Engelshovens antwoord. Vanaf dit jaar vloeit er 800 miljoen naar het hoger onderwijs en hiervoor, tussen 2015 en 2017, zijn al voorinvesteringen gedaan, zei ze.

Die voorinvesteringen zijn een heikel punt. Het is maar de vraag of de hogescholen en universiteiten die echt gedaan hebben. ‘Het lastige is: mijn voorganger heeft daarover geen harde afspraken gemaakt’, zegt Van Engelshoven. ‘Dat betreur ik.’

Het gevolg is dat er allerlei opvattingen bestaan over wat wel of niet een voorinvestering is. Sommige universiteiten trokken vanuit eigen reserves extra geld uit voor onderwijs, terwijl andere – zoals de RUG – simpelweg het label ‘voorinvestering’ plakten op uitgaven die al lang en breed op de planning stonden.

Bovenop het meerjarenplan

Dat laatste telt wat haar betreft niet, stelt Van Engelshoven. ‘Als zij zeggen dat ze extra voorgeïnvesteerd hebben, moet je kunnen terugzien dat dat bovenop het meerjarenplan gekomen is.’ Is dat niet het geval, dan moet de instelling alsnog extra geld in onderwijs steken, zegt de minister.

Wil Van Engelshoven dus extra investeringen zien op de RUG? ‘Het gesprek daarover moet eerst hier plaatsvinden, in de medezeggenschap’, zegt ze. ‘Ik hoop dat ze heel kritisch het debat blijven voeren. Worden ze het niet eens over de bedragen en wat er moet gebeuren, dan krijg ik dat uiteindelijk te zien en weet ik dat er nader naar gekeken moet worden.’

‘Mooiste tijd van mijn leven’

Behalve geld kwam ook de hoge prestatiedruk op studenten aan bod (‘Ik maak mij daar wel zorgen over’), het experiment met promotiestudenten (‘Daar heb ik grote twijfels bij’), haar plannen voor een lager bindend studieadvies (‘Voorlopig zit ik nog wel op deze post, de strijd gaat door’).

En bij wijze van luchtig intermezzo, Van Engelshovens eigen studententijd in Nijmegen. ‘Ik heb veel naast mijn studie gedaan, de nodige kroegen van binnen gezien, maar het is ook redelijk gelukt om nominaal te studeren’, zegt ze. ‘Het was de mooiste tijd van mijn leven.’

In de kou

Kunnen studenten van nu dat later ook zeggen, of zet Rutte-III ze toch in de kou, met de aanhoudende druk om maar snel af te studeren en de stijgende rente op de studielening? ‘Netto wordt er veel geïnvesteerd in het hoger onderwijs. Die hogere rente geldt pas voor studenten vanaf 2020 – maar ik snap dat het geen fijne maatregel is. Ik snap dat er zorgen zijn. Sommige dingen kan ik niet mooier maken.’

Op veel terreinen zit ze met de gevolgen van de acties van haar voorgangers, en met compromissen uit het regeerakkoord. ‘Aan de zijlijn kun je alles vinden wat je wilt; als je bestuurlijke verantwoordelijkheid neemt, hoort dit erbij. We leven nou eenmaal in een coalitieland. Maar ik vind dat ik dan ook eerlijk mag zijn als ik over bepaalde maatregelen niet zo enthousiast ben.’

14 November 2018 | 15-11-2018, 10:31
Advertentie