Verkiezing Docent van het Jaar

Zij maken studeren écht leuk


Begin container portretjes
Bijna allemaal waren ze enorm zenuwachtig, die eerste keer voor een zaal vol studenten. Maar nu strijden ze op 29 januari met een mini-college om de titel RUG-Docent van het Jaar 2019. Wie zijn de elf genomineerden en wat zijn hun ambities?
Door Anne de Vries & Paulien Plat / Video door Lidian Boelens / Foto’s Elmer Spaargaren

Lemke Kraan

Science and Engineering

Lemke Kraan doceert wetenschapsjournalistiek bij het masterprogramma science education and communication. Daarnaast maakt ze als freelance journalist onder andere radiodocumentaires voor de publieke omroep.

Eerste college 

‘Ik ben vrij plotseling docent geworden, dus ik kon heel snel beginnen. Daardoor had ik helemaal geen tijd om zenuwachtig te zijn’, blikt Kraan terug op haar eerste college. Op een feestje vertelde ze aan een vriendin dat het haar erg leuk leek om les te geven over haar vak. ‘Een paar weken later hoorde zij dat ze snel iemand zochten bij de master. Toen belden ze mij.’ De les die ze hieruit trok: ‘Altijd naar feestjes gaan, en altijd vertellen wat je ambities zijn.’

Toekomstplannen

Kraan zou graag voor een vak samen met studenten een redactie willen vormen. ‘Ze kunnen dan artikelen schrijven voor een eigen online magazine. Daardoor is de stap naar de journalistiek een stuk kleiner.’

Terug

Lars Rensmann

Letteren

Lars Rensmann is hoogleraar Europese politiek en samenleving. Hij komt uit Dortmund, en studeerde in 1996 summa cum laude af in politieke wetenschappen. Ook zijn PhD in hetzelfde onderwerp rondde hij met de hoogste lof af. ‘Ik vind het belangrijk om nieuwsgierig te blijven: niet alleen over de lesonderwerpen, maar ook over de meningen van studenten’, zegt hij.

Eerste college

Het eerste college dat hij ooit gaf, herinnert hij zich niet. Maar wel zijn eerste werkcollege: ‘Ik was verschrikkelijk nerveus. Ik was veel te goed voorbereid, wist het antwoord op elke vraag. Ik was bang voor de vragen die ik zou krijgen.’ Nu weet hij beter wat hij kan verwachten. Toch is hij altijd nog een beetje nerveus voor een college. ‘Je weet niet precies wat er gaat gebeuren, vooral als je met de studenten in gesprek gaat.’

Toekomstplannen

‘Open blijven staan voor vernieuwingen’, dat is wat Rensmann in de toekomst wil. ‘Niet telkens weer dezelfde les geven, maar mijn methode en onderwerpen aanpassen aan de veranderde wereld.’

Terug

Berend Roorda

Rechtsgeleerdheid

Berend Roorda rondde in 2011 zijn master staats- en bestuursrecht. Hij is universitair docent bij algemene rechtswetenschap en onderzoeker bij het Centrum voor Openbare Orde en Veiligheid. Daarnaast is hij drievoudig Nederlands kampioen judo.

Eerste college

Roorda gaf zijn eerste college voor collega’s, om te oefenen. ‘Het inleidende deel was veel te uitgebreid. Ik zei bijvoorbeeld dat studenten alleen een pen mee mogen nemen naar het tentamen, geen potlood.’ Toen hij daarna echt aan de bak moest voor studenten, vond hij dat alsnog ‘best spannend’. ‘Later krijg je daar minder last van, dan maak je je minder druk. Als je iets niet weet, kan je ook aangeven: dit zoek ik nog even voor je na.’

Toekomstplannen

‘Wat ik heel belangrijk vind, is dat we een onderwijsinstelling worden waar we meer oog voor elkaar hebben’, zegt Roorda. Daar wil hij aan bijdragen, bijvoorbeeld met het project All Ears, waarvan hij mede-oprichter is. ‘Het gaat niet in de eerste plaats om de ontwikkeling van een student tot jurist of arts, maar zijn of haar ontwikkeling als persoon.’

Terug

Méadhbh McIvor

GODGELEERDHEID EN GODSDIENSTWETENSCHAP

Méadhbh (spreek uit als ‘Meev’) McIvor is sociaal antropoloog en universitair docent religion, law and human rights. Ze komt uit Dublin en begon in 2016 met haar PhD aan de London School of Economics.

Eerste college

Studenten vinden dat McIvor een open sfeer in de klas creëert, en dat ze nieuwsgierigheid oproept in haar klassen. ‘Creatief’ en ‘inspirerend’, noemen ze haar manier van lesgeven. ‘Onlangs kreeg ik een notificatie van Facebook, dat ik mijn eerste les ooit precies drie jaar geleden gaf: op 9 januari 2017’, vertelt ze. Het college ging over hekserij en magie. ‘Er zaten zo’n honderd studenten en ik was zó nerveus. Zij waren met zoveel en ik maar in m’n eentje.’ 

Toekomstplannen

Dit jaar komt haar eerste boek uit, over de etnografie van religieus activisme. ‘Daar kijk ik enorm naar uit. Ik hoop dat het een impact heeft binnen mijn onderzoeksveld.’ Ook ontwikkelt ze een nieuw onderzoeksproject over religie en burgerlijke ongehoorzaamheid.

Terug

Laura Georgescu

Wijsbegeerte

Laura Georgescu studeerde geschiedenis en wetenschapsfilosofie aan de universiteit van Boekarest. In 2017 behaalde ze haar PhD in Gent. Ze specialiseert zich in de connectie tussen vroeg-moderne filosofie en wetenschap.

Eerste college 

In 2015 gaf Georgescu haar eerste les. ‘Het was een college met vier of vijf studenten. Het was een hele leuke ervaring; het was de eerste keer dat ik me realiseerde dat ik lesgeven echt leuk vond.’ Ze leert constant van haar studenten, vertelt ze. ‘Zij zien de bias die je hebt tijdens het lesgeven. Door hen word ik me daar steeds bewuster van.’

Toekomstplannen

Georgescu wil dat studenten zich meer bewust worden van de context waarin teksten zijn gecreëerd. ‘Het is makkelijk om zienswijzen die voor ons onbekend zijn als ‘verkeerd’ te beschouwen, maar je moet ze in hun historische context plaatsen. We hebben de neiging om naar fouten in teksten te zoeken, maar we moeten ons afvragen: waarom beschouwen we iets nu als fout, terwijl met dat niet zo zag toen de tekst geschreven werd?’

Terug

Martin Boisen

Ruimtelijke Wetenschappen

Martin Boisen komt uit Kopenhagen en werkt op de Faculteit Ruimtelijke Wetenschappen. Daarnaast heeft hij zijn eigen adviesbureau. Boisen geeft geen les omdat het moet, zegt hij, maar omdat hij het belangrijk vindt. ‘Het is mijn roeping.’

Eerste college

‘Ik werd docent aan de Universiteit Utrecht in de maand dat ik afstudeerde’, vertelt Boisen. ‘Ik werd toen voor de klas gezet bij een vak waar ik eigenlijk geen verstand van had.’ Met de helft van de studenten aan wie hij les moest geven, had hij het jaar ervoor nog in de collegebanken gezeten. ‘Maar ik vond het toch best goed gaan, voor de eerste keer.’

Toekomstplannen

‘In mijn vrije tijd ben ik al veel te lang aan het promoveren’, zegt Boisen. ‘Dat wil ik graag dit jaar afronden.’ Daarnaast zou hij graag een specialistisch vak op masterniveau willen ontwikkelen.

Terug

Jaap Wieringa

Economie en Bedrijfskunde

Na zijn studie econometrie in Groningen werkte Jaap Wieringa eerst als consultant. Nu is hij hoogleraar onderzoeksmethoden in de bedrijfskunde, maar de link tussen universiteit en praktijk vindt hij nog altijd belangrijk. ‘Het versterkt elkaar, gastsprekers en onderzoeksideeën tegenover stages en recruitment.’ Wieringa was in 2009 en 2010 ook al Docent van het Jaar bij FEB. 

Eerste college

Wieringa’s eerste college was nog in de tijd van de ouderwetse krijtborden, in 1994. ‘Er was geen techniek en alles was veel omslachtiger dan nu’, herinnert hij zich. Hij stond opeens voor zijn eigen leeftijdsgenoten, ‘en het moest ook nog in het Engels voor die ene buitenlandse student. Een Hongaar, Laszlo, dat weet ik nog.’

Toekomstplannen

Het belangrijkste vindt Wieringa dat hij niet steeds weer hetzelfde lesje staat af te draaien. Hij maakt daarom volop gebruik van de digitale mogelijkheden van nu, zoals online discussion boards waarop hij terug komt in het college. Hij wil ook meer vakken ontwikkelen waar studenten in de praktijk echt wat aan hebben, zoals het werken met data.

Terug

Laura Batstra

Gedrags- en Maatschappijwetenschappen

Laura Batstra studeerde psychologie in Groningen, was kinderpsycholoog en maakte daarna de overstap naar orthopedagogiek. In 2011 was ze Docent van het Jaar. Een eervolle verkiezing, zegt ze, ‘maar eigenlijk is het de verkeerde manier om goed onderwijs te vieren’. Het gaat er nu om wie in tien minuten een leuke show kan neerzetten, zegt ze, terwijl er ook hele goede docenten zijn die in zo’n setting niet tot hun recht komen. 

Eerste college

Toen Batstra acht jaar geleden haar eerste college gaf – over psychopathologie – maakte ze zich het meeste zorgen om de techniek. Zou ze de apparatuur in de zaal wel aan de praat kunnen krijgen? Onder het toeziend oog van driehonderd studenten schoot collega Rink Hoekstra te hulp. ‘Hij heeft mij toen echt gered.’ 

Toekomstplannen

Batstra is nu bezig met een vak over kwalitatief onderzoek. Dat ligt eigenlijk niet in haar straatje, maar dat vindt ze er juist zo leuk aan. ‘Ik gooi het liefst alle oude plannen weg om er wat nieuws van te maken, ook al moet ik me inwerken in een vakgebied.’ Verder wil ze zorgen dat ze benaderbaar blijft voor studenten. Onlangs kwamen twee studenten na college langs om haar te verbeteren en dat vindt ze geweldig. ‘Dan doe je iets goed als docent, want wij weten ook niet alles.’

Terug

Rob den Otter

Medische wetenschappen

Rob den Otter studeerde eerst aan de kunstacademie en maakte daarna de overstap naar psychologie in Nijmegen. Nu werkt hij al vijftien jaar in Groningen, waar hij onder meer Inleiding Psychologie geeft aan eerstejaars. Den Otter won de titel Docent van het Jaar al eens in 2010. 

Eerste college 

Den Otter kan zich zijn tweede college een stuk beter herinneren dan zijn eerste. ‘Een zwarte vlek in mijn doceergeschiedenis’, zegt hij. Hij was ‘strontnerveus’ en klapte dicht terwijl hij naar zijn slides keek: ineens snapte hij niet meer waar hij over praatte. Met het excuus dat hij niet lekker was legde hij het college stil. Hij heeft er nog steeds wel eens nachtmerries van. ‘Ik kan dat gevoel van hulpeloosheid zo weer oproepen.’ 

Toekomstplannen

Ieder jaar wil Den Otter wel iets verbeteren. Wat nu hoog op zijn agenda staat is om het onderwijs actiever te maken, ook voor grote groepen. ‘Studenten zijn geen harde schijven die informatie opslaan. Kennis, dat dóe je.’ Hij is nog aan het bekijken hoe hij dit gaat vormgeven. ‘Als de saaie stof maar amuserend is.’

Terug

Ryan Wittingslow

University College Groningen

Ryan Wittingslow is per toeval in Groningen beland. Tijdens zijn fietstocht door Europa in 2016 kwam de Australiër in Nederland terecht, waar hij ‘rechtsaf ging bij Amsterdam en bleef fietsen’ tot hij het University College Groningen tegenkwam. Opgeleid als kunsthistoricus in Sydney, identificeert hij zich nu meer als filosoof.

Eerste college 

‘Ik had veel te veel van te voren uitgeschreven, was erg nerveus en ik sprak veel te snel’, herinnert Wittingslow zich van zijn eerste college in Sydney. Met een half uur was hij klaar en toen had hij nog dertig minuten te gaan. Het tweede college, diezelfde week, ging beter. Hij vertrouwde meer op zijn eigen capaciteiten dan zijn tekst, en dat doet hij nu nog steeds. ‘Het is misschien minder gepolijst, maar wel interessant. En nog geen enkele student heeft geklaagd dat ik te levendig ben.’

Toekomstplannen

Wittingslow praat sowieso al liever niet te lang, maar hij wil graag nog meer praktische en actieve opdrachten invoeren. Nu al organiseert hij veel excursies en ontwerpt nieuwe opdrachten. Voor een college over kunst schilderen de studenten zelf, en voor Media & Technology moeten studenten een object ontwerpen voor een publieke ruimte, met aandacht voor hoe dat je gedrag in die ruimte beïnvloedt.

Terug

Thomas Long

Campus Fryslân

Thomas Long is nu voor het tweede jaar verbonden aan de master sustainable entrepreneurship van Campus Fryslân. Hij studeerde politiek en economie in Groot-Brittannië en werd steeds nieuwsgieriger naar de omgang van bedrijven met verduurzaming. De beginnende faculteit in Leeuwarden zag hij als een goede uitdaging.

Eerste college 

Het kleinschalige onderwijs sprak hem erg aan bij Campus Fryslân. ‘Ik zag vroeger ontzettend op tegen lesgeven, tot ik hier kwam’. Waarom? Zijn eerste college aan de University of Leeds zette de toon: hij vond het doodvermoeiend. ‘Ik was onafgebroken aan het woord voor de volle anderhalf uur. Dat ging echt niet goed.’ Nu introduceert hij een sessie voor maximaal dertig studenten, en laat hen dan verder zelf de stof bespreken.

Toekomstplannen

Long ontwikkelt veel ‘doe-opdrachten’, zoals het opzetten van een duurzaam bedrijfsmodel naar aanleiding van een casestudy. Dat maakt het lesgeven leuk, zegt hij. ‘De studenten zijn enthousiast en gemotiveerd.’ Door hun nominatie is hij gemotiveerd om zijn leskwaliteiten nog verder verbeteren. Zo wil hij zijn eigen manier van beoordelen ontwikkelen, want daar is hij nu ontevreden over.

Terug