Onderwijs

Wel of geen online colleges? Oordeel zelf

Even het semester bingewatchen

Studenten willen online video-opnames van hoorcolleges zien. Maar veel docenten zijn terughoudend: wat als de collegezaal straks leeg blijft?
Door Eva van Renssen / Foto’s Luís Felipe Fonseca Silva

Als student hoef je amper de voordeur uit met SmartCat, Blackboard en niet te vergeten Mijn DUO. Die hoorcolleges kun je ook wel online volgen. Tenminste, als je docent ze laat opnemen. Dat kan in zeker 24 zalen van de RUG, maar lang niet alle docenten maken gebruik van de opnameapparatuur.

Daar mag wel eens verandering in komen, vinden diverse studentenfracties bij rechten, Gedrags- en Maatschappijwetenschapen (GMW) als bij Science and Engineering (FSE). ‘Het is nu onduidelijk en inconsequent van welke vakken opnames worden gedeeld’, zegt psychologiestudent Anniek Kievitsbosch, die voor PSB in de GMW-faculteitsraad zit. ‘We willen dat collegeopnames op de Student Portal de standaard worden en vakken zonder opnames de uitzondering.’

Aan de rechtenfaculteit hield docent Frank Veenstra juist een pleidooi om de beschikbaarheid van online hoorcolleges sterk in te perken. ‘Studenten lijken te zijn vergeten hoe ze zich in een vak verdiepen’, zegt hij.

 

Lees alle voor- en nadelen die op de faculteiten rondvliegen en oordeel zelf.

Kansen

Verschillende onderzoeken laten zien dat studieresultaten kunnen verbeteren na invoering van collegeregistratie, maar als de student niet meer naar de live-colleges gaat, gaat die winst in rook op. Registratie biedt dus wel kansen, maar hoe kun je de risico’s ondervangen?

PSB-studentfractielid Anniek Kievitsbosch van de GMW-faculteitsraad heeft daar wel ideeën over. ‘Voor docenten die twijfels hebben, kan het een optie zijn om de opnames pas op het laatste moment online te zetten. Zo kunnen ze niet gebruikt worden als reden om thuis te blijven, maar wel als naslagwerk.’

Bij rechten wordt juist het omgekeerde gesuggereerd: haal de registraties weg als het tentamen eraan komt. Dan kunnen studenten niet vlak voor het tentamen even snel alle colleges erdoor jassen.

Uitstelgedrag

Volgens geneeskundestudent en u-raadslid Reinier Alberts moet het hele onderwijsplan worden aangepast om maximaal winst te halen uit deze nieuwe vorm van onderwijs. ‘Wanneer er aansluitend op de hoorcolleges, kleinschalig onderwijs is, voorkom je uitstelgedrag.’

Het faculteitsbestuur van GMW heeft intussen toegezegd aan de slag te gaan met collegeregistratie. Bij FSE buigt zich een commissie over de kwestie. Die moet onderzoeken of de Student Portal zulke grote hoeveelheden video’s eigenlijk wel aankan en hoe de data beschermd kunnen worden. Intussen lopen er experimenten in kleinschalige mastervakken. ‘Daar is de band tussen docent en student persoonlijker en zijn zaken zoals privacy bespreekbaar’, zegt Graduate School-directeur Marc van der Maarel van FSE, die een commissie over online colleges leidt.

Zo hoopt hij ervaring op te bouwen met de technologische mogelijkheden. ‘Relatief laagdrempelig bijvoorbeeld is het werken met een audiorecorder. Ik werk zelf ook mee aan de experimenten. Ik film kleinschalige colleges met huis-tuin-en-keuken-apparatuur. Vooralsnog bevalt dat prima.’

Rechten, die al heel veel colleges online heeft staan, begint nu juist te twijfelen of het wel zo’n vaart moet lopen. Ook daar gaat een commissie aan de slag om de tussenweg te zoeken. Decaan Jan Berend Wezeman: ‘We moeten genuanceerder kijken dan de idee-fixe van nul opnames delen, of alles onbeperkt online.’

argumenten voor

Ja, doen!

Lees hieronder alle voordelen

1. Zonder de ‘meeschrijfstress’ dringt de stof beter door

‘Rustig terugkijken kan aan het leerproces bijdragen’, zegt PSB-studentfractielid Anniek Kievitsbosch in de faculteitsraad van GMW. ‘Soms wordt er veel informatie snel achter elkaar gegeven.’ Student pedagogische wetenschappen Maaike Hoekstra beaamt dat. Zij keek online naar colleges na een knieoperatie. ‘Ideaal,’ vindt ze: ‘Het is lastig om aantekeningen te maken en tegelijk de stof tot je te laten doordringen.’

2. Nuttig als naslagwerk bij tentamenvoorbereiding

‘Herkansingen vinden soms maanden na het laatste college plaats’, constateert Kievitsbosch. ‘Je wilt het natuurlijk de eerste keer halen, maar soms lukt dat niet. Dan is het erg nuttig om de colleges terug te kunnen kijken.’

3. Docenten hoeven minder vaak dezelfde vragen te beantwoorden.

‘Volgens mij vermindert het werk voor docenten’, verduidelijkt Maaike Hoekstra. ‘Doordat ik colleges kan terugkijken, heb ik überhaupt nog geen docent hoeven te mailen met vragen.’

4. Studenten hebben soms geen tijd voor college, omdat ze moeten bijverdienen/besturen

Studenten werken steeds vaker en steeds meer. Ze moeten wel, zeker sinds de invoering van het sociaal leenstelsel. ‘Hoewel het onwenselijk is, maken werkverplichtingen het soms lastig om alle colleges bij te wonen’, beseft Marc van der Maarel.

Studentbesturen zijn steeds lastiger te vullen, nu nominaal studeren de norm is. ‘Ik mis een college om bij deze vergadering te kunnen zijn, hoewel ik gemotiveerd ben voor mijn studie’, zegt GMW-student Daan van Gulik tijdens een vergadering van zijn faculteitsraad.

5. Soms kan een student door overmacht niet in Groningen komen

Nu steeds meer studenten bij hun ouders blijven wonen, moeten ze vaak ver reizen. ‘En er is wel eens een OV-storing’, zegt Van der Maarel.

6. De docent heeft altijd een college achter de hand

‘Natuurlijk is een live-college met interactie beter’, zegt geschiedenisdocent Rik Peters in een video op de RUG-site: ‘Maar bedenk je hoe prettig het is om als second best een video-opname op de plank te hebben als een college onverhoopt uitvalt.’

7. Het kan de kwaliteit een boost geven

‘Docenten raken misschien gemotiveerd om hun colleges interactiever te maken,’ hoopt Kievitsbosch, ‘zodat de opname geen vervanging is van het fysieke college.’ Bovendien: ‘Je kunt collega’s om feedback vragen’, suggereert Rik Peters. ‘Zo kun je je onderwijs verder ontwikkelen.’

8. Als luie studenten thuisblijven, zit de collegezaal vol met gemotiveerde mensen

Er zijn altijd mensen die wegblijven van college, weet Kievitsbosch. ‘Maar dat is hun eigen verantwoordelijkheid. En als je last minute met een vak begint, is de kans dat je het haalt klein.’ Ook sociologiedocent Rozemarijn dan der Ploeg kan er niet mee zitten als er minder studenten komen. ‘Wanneer ze wel fysiek aanwezig zijn, betekent ook niet altijd dat ze opletten.’

Nee, hou op!

persoon 2

Nee, hou op!

Lees hieronder alle nadelen

1. Studenten hebben minder reden om naar de live-colleges te komen

Rozemarijn van der Ploeg gaf een vak dat alleen voor deeltijdstudenten online beschikbaar was. ‘De groep voltijdstudenten was meestal aardig compleet, maar bij deeltijd bleven ook studenten weg die geen overlappende roosters hadden.’ College geven aan zo’n halflege zaal is nu eenmaal niet hetzelfde, zegt Michael Maes in de GMW-faculteitsraad.

2. Het kan uitstelgedrag in de hand werken

Sommige studenten blijven niet alleen thuis, ze wachten met het terugkijken van colleges tot het allerlaatste moment. En of dat hun slagingskans verhoogt, valt te betwijfelen.

3. Het tempo van colleges is prima bij te houden voor academici

Als je het tempo van een college niet bij kunt houden, hoor je dan wel thuis op een universiteit? ‘Voor het argument dat het pittig is om het college bij te houden, ben ik niet zo gevoelig’, zegt Graduate School-directeur Marc van der Maarel van FSE. ‘Dat hoort nu eenmaal bij een academische studie.’

4. Het kan de druk verhogen voor docenten

‘Een docent filmen die zich niet op zijn gemak voelt voor de camera komt de onderwijskwaliteit niet ten goede’, waarschuwt Marc van der Maarel.

5. Het kan studenten weerhouden om vragen te stellen

Durf je nog een vraag te stellen als je weet dat iedereen dat later terug kan horen? ‘Ik kan me voorstellen dat mensen het awkward vinden om zichzelf terug te horen’, zegt student Maaike Hoekstra. ‘Toch zou ik het wel van tevoren willen weten als het college opgenomen wordt. Het is vervelend om daar achteraf achter te komen.’

6. Docenten kunnen worden ‘gepakt’ op hun colleges

Een docent die een dag geen college had gegeven, terwijl er wel een zaal gereserveerd was, werd op de vingers getikt door zaalbeheer. ‘De opname werd zonder mijn toestemming gebruikt om mij te controleren. Ik vroeg me af of video’s ook zomaar in functioneringsgesprekken zouden kunnen opduiken. Er moeten nette afspraken over worden gemaakt.’

7. Beeldmateriaal kan uit de context worden gehaald en elders op het internet opduiken.

Hoe veilig zijn de video’s in de Student Portal eigenlijk? Kunnen ze worden gedownload? Op Dumpert opduiken? ‘Video’s kunnen docenten in een kwetsbare positie brengen. Voor je je laat filmen, moet je er vertrouwen in hebben dat studenten respectvol met het beeldmateriaal om zullen gaan,’ zegt Marc van der Maarel.

8. Het kan rompslomp met zich meebrengen.

Lang niet alle collegezalen beschikken over de automatische opnameapparatuur. Met name in kleinere collegezalen moeten docenten met mobiele apparatuur werken. PSB-studentfractielid Anniek Kievitsbosch (GMW): ‘Het moet voor docenten geen extra werk opleveren.’

9. Het heeft niet voor ieder vak toegevoegde waarde.

Bij FSE bijvoorbeeld, worden sommige vakken bewust gegeven zonder slides en met traditioneel schoolbord. ‘Hier hebben collegeopnames weinig zin’, zegt Marc van der Maarel. ‘Er kan wel gedacht worden aan instructievideo’s, maar dat is een hele andere vorm.’

Ja, doen!

English