Universiteit

Sleutelen aan een elektrische oldtimer

Oude Eend leert een nieuw trucje

RUG-hoofddocent Bob de Jonge is zijn oude Citroën 2CV aan het ombouwen tot een elektrische Eend. Dat komt hem tot zijn verbazing op een hoop gescheld te staan op social media. ‘Mensen hadden zelfs uitgezocht dat ik regelmatig vlieg.’
Door René Hoogschagen

Het kan. Dat is de boodschap. Een vervuilende benzineauto kan je ombouwen tot een milieuvriendelijke oldtimer. Makkelijk. In een simpele garagebox, zoals RUG-hoofddocent Bob de Jonge deed. Het lastigste: de haatberichten.

De Jonge was de herrie zat, kreeg klachten over de benzinedampen, schaamde zich over de uitstoot, zocht op wat hij kon doen en besloot zijn oude Citroën 2CV om te bouwen tot een moderne elektrische Eend. Hij begon een crowdfundingsactie, maakte een Facebookpagina aan en zocht de publiciteit.

Citroën 2CV

  • in productie van 1949 tot 1990
  • 5.144.966 exemplaren gemaakt
  • bijnaam: Lelijke Eend, Eend, Geit (België)
  • in het Eendenmuseum in Andijk staan ruim 300 Eenden
  • ontworpen voor Franse boeren
  • hij moest vooral zuinig, simpel en functioneel zijn

Hij kreeg ook heus blije reacties en vriendelijke aanmoedigingen op zijn Facebookpagina BobsECV. Iemand die ook een oldtimer had omgebouwd stuurde een foto, hij kreeg duimpjes omhoog en hij kreeg een beetje geld. Maar hij kreeg vooral een hoop ongezouten kritiek.

Kotsende smileys

De teneur van de reacties: onzinnige maatregel, want accu’s zijn ook slecht. Je kunt beter iets anders aanpakken. En: zonde van zo’n mooie oldtimer. Maar dan niet zo netjes geformuleerd, tot kotsende smileys en nare scheldpartijen aan toe.

‘Ik had de neiging om cynisch te reageren, zo van: bedankt voor deze bijdrage aan de discussie, maar dat heb ik maar niet gedaan. Wel heb ik uiteindelijk het ergste gescheld verwijderd.’ Maar dat is wel een dilemma, vindt De Jonge. Want waar trek je de grens? Hij wil niet censureren, maar dat gescheld vertroebelt de discussie.

En die discussie gaat De Jonge graag aan, zegt hij, want het is niet zomaar een hobbyprojectje. Hij wil laten zien dat het kan. ‘Aan de mensen die in de binnenstad van Amsterdam wonen en vanwege de strengere dieselregels daar zeggen: dan kan ik niet meer met mijn oldtimer naar mijn huis. Nou, dat kan dus wel.’

Koelkast vs auto

Hij wil daarnaast laten zien dat ombouwen wel degelijk zin heeft. Hij haalt er een tabel bij van een artikel over CO2-emissies dat hij in de Volkskrant tegenkwam. ‘Je auto vervangen door een elektrische auto staat op nummer 1 van dingen die je snel kunt doen om je uitstoot te verminderen. Je koelkast vervangen staat ergens onderaan.’

Maar als je je auto met brandstofmotor verkoopt, verplaats je het probleem, zegt De Jonge. ‘Die oude auto’s worden verscheept naar Afrika of Azië en dan gaat het vervuilen daar gewoon verder.’ Beter is dus om dat voor te zijn, vindt hij.

Goedkoop is het niet. De Jonge rekent op zo’n 25.000 euro. ‘Hoe meer mensen het gaan doen, hoe goedkoper het zal worden’, verwacht hij. Hij is een crowdfundingsactie gestart om het leed een beetje te verzachten, maar veel verwacht hij er niet van. De teller staat nog maar op 1300 euro.

Verzet

De Jonge is verbaasd over het verzet tegen verandering dat hij proeft uit de reacties op zijn Facebookpagina. Mensen halen allerlei redenen aan om maar niets te hoeven doen, zegt hij. Ze wijzen naar anderen die nog veel vervuilender zijn, stellen dat andere maatregelen meer zouden uithalen en dat De Jonge ook niet heilig is. En dat gaat ver.

‘Mensen hadden zelfs uitgezocht dat ik regelmatig vlieg, naar New York en Argentinië.’ Voor zijn werk is dat; de hoofddocent houdt zich op de RUG bezig met Spaans. Hij gaat ook graag naar Spanje op vakantie, met een Land Rover. ‘Dan reageren ze dat ik dat ook niet moet doen, maar ja, ik kan niet meteen alles in mijn leven veranderen. Je moet ergens beginnen.’

Hij rolt de Eend uit de garagebox. Achterin, op een stellage, ligt de motor, samen met de benzinetank. De uitlaat hangt erboven. Onder de kap zitten alleen nog de versnellingsbak en de oude accu, voor de ruitenwissers en de radio. Alles bij elkaar gaat er zo’n 100 kilo uit.

Oude Tesla

Wat terugkomt is een elektromotor – ‘Een kilo of dertig, veertig, schat ik’ – en een set accu’s uit een oude Tesla. Die zijn lichter, maar ze wegen in totaal toch nog 150 kilo. ‘Daar valt in de toekomst nog winst te boeken, lijkt me. Misschien moet er nog wel wat stevigere vering onder, maar het chassis is al eens vervangen, dat kan het gewicht wel aan.’

Het voordeel van een Eend: het vernuft zit in zijn eenvoud. ‘Ik heb hem bij een eerdere renovatie nagenoeg helemaal uit elkaar gehaald met alleen een accuboor en een dopsleutel 11.’ De Jonge doet het liefst alles zelf. Hij toont hoe de klapraampjes vastklikken. ‘Briljant, toch?’

Vindt hij het dan niet zonde van zo’n oldtimer? ‘Ach,’ zegt hij, ‘je moet er een paar bewaren voor in het museum en verder gewoon lekker gaan rijden.’

Het karakteristieke ploffende geluid van de motor zal hij in elk geval niet missen. ‘Als je een beetje vaart had, moest je hard praten om elkaar te verstaan, schreeuwen eigenlijk. En de radio moet echt keihard om nog iets te kunnen horen.’ Met een elektromotor hoor je alleen wat gezoem, weet De Jonge van een testrit in een andere elektrische Eend. Hij wijst op het isolatiemateriaal onder de motorkap en in het dashboard. ‘Dat kan er allemaal uit.’

Land Rover

En als het klaar is? Dan wacht de Land Rover. Want al is dat een modernere uitvoering dan die oude vierkante bakken en al zitten er roetfilters in, hij schaamt zich er wel een beetje voor. Het is toch een diesel. ‘We hebben hem gekocht omdat we voor vakanties naar een huisje in de Spaanse bergen gaan en dan is een fourwheeldrive wel zo prettig. Maar ik rij er verder niet in. Ik reis met de trein naar mijn werk, doe boodschappen met de fiets.’

Hij overwoog nog om de Land Rover in te ruilen voor een hybride, maar dat had geen zin, kreeg hij te horen. ‘Dat zou alleen uitmaken voor kleine ritjes.’ En die maakt hij niet. Het zou het probleem van de dieseluitstoot ook alleen maar verplaatsen naar de nieuwe eigenaar. Bovendien: ‘Ik raak hem niet kwijt. De inruilwaarde van diesels keldert. Die van elektrische auto’s stijgt juist.’ Dan maar all the way dus.

Maar eerst de Eend. In het najaar van 2020 moet hij klaar zijn voor de APK. ‘Dan zijn we weer anderhalf jaar verder.’

English