Studenten

Vier jaar matching

Er is geen simpele weg

De RUG voorziet elk jaar duizenden studenten van passend studieadvies. Maar waar de ene faculteit studenten uitgebreid test, schafte letteren het hele circus juist af. ‘Veel te veel administratief en organisatorisch werk.’
Door Tamara Uildriks / Illustratie Kalle Wolters

Ydwer Hoekstra wilde vorig jaar geschiedenis gaan studeren. Ze volgde een online hoorcollege en las bijbehorende stof. Het maakte haar nog net wat enthousiaster dan ze al was. Ook het advies was positief. De bevestiging maakt haar zekerder over haar studiekeuze.

Afgelopen jaar schreef ook Aske Meijerink zich in voor geschiedenis, maar ook voor kunsten, cultuur en media. Welke van de twee het zou worden, wist ze nog niet. Ze hoopte wel dat de matching haar meer inzicht zou geven.

Helaas, de matchingsdag was afgeschaft. De enige matchingsactiviteit die ze hoefde te doen was het invullen van een vragenlijst en die was voor beide studies hetzelfde. ‘Het was complete verspilling van mijn tijd en heeft niets geholpen bij mijn studiekeuze.’

Eigen inzicht

Sinds 2015 is matching, een niet-bindend advies naar aanleiding van je studiekeuze, ingesteld voor elke opleiding. Dat zou studieuitval verminderen, hoopte de minister. Universiteiten mogen dat naar eigen inzicht invullen.

Aan de RUG werden allerlei verschillende versies opgetuigd. Van uitgebreide psychologische testen tot een docent die studenten in groepen voorlichting geeft over de studie. Nu, na vier jaar, blijkt dat de meeste faculteiten gaan voor een uitgebreid, studiegericht oefenexamen. Maar bij letteren werd dat juist afgeschaft: de student vult gewoon online een vragenlijst in.

Voor de adviezen maakt het niet zoveel uit. Dat is in bijna alle gevallen positief. Maar maakt de matchingsactiviteit zelf wél verschil?

De beste manier

Ja dus. Onderwijspsycholoog Susan Niessen deed onderzoek naar vormen van matching, waarbij ze resultaten van verschillende vormen naast elkaar legde. Volgens haar werkt de studiegerichte vorm, zogenaamd curriculum sampling, het beste.

Dit houdt in dat nieuwe studenten een tentamen maken met stof uit het eerste jaar. Resultaten hieruit voorspelden veel beter hoe studenten de studie doorlopen dan wanneer een student informatie over zichzelf geeft, zoals in een motivatiebrief.

Niessen: ‘Bij psychologie moeten studenten eerstejaarsstof leren, een hoorcollege volgen en uiteindelijk een tentamen maken. Zo krijgen ze een compleet beeld van wat ze kunnen verwachten, qua inhoud en niveau.’

Ook sociale wetenschappen, economie en bedrijfskunde en rechtsgeleerdheid matchen op deze manier. ‘Het is een goede check, omdat dit studies zijn die onzekere mensen vaker kiezen’, licht matching coördinator Anique Lubben toe.

Afgeschaft

Maar de letterenfaculteit schafte de uitgebreide matching juist af. De faculteit vraagt studenten in een algemene vragenlijst naar hun profielwerkstuk en motivatie, zonder enige informatie toe te voegen over de studie zelf. Het is makkelijk de vragenlijst met gewenste antwoorden in te vullen en na afloop krijgt de student, behalve positief of negatief advies, geen feedback.

‘We hebben de onlinevragenlijst nu alleen toegevoegd omdat matching nou eenmaal verplicht is’, legt letteren studieadviseur Bob van der Borg uit.

We hebben de onlinevragenlijst nu alleen toegevoegd omdat matching nou eenmaal verplicht is

Hoewel de minister matching verplicht heeft gesteld, ziet hij het meer als een recht. Studenten hebben het recht zich goed te oriënteren, maar de faculteit wil hen daar niet tot verplichten. Van der Borg: ‘Wij bieden de middelen voor een goede oriëntatie. Als je die vervolgens laat liggen is het je eigen verantwoordelijkheid.’ Hij doelt daarbij op voorlichtingactiviteiten gedurende het jaar, zoals ‘een dag student’, of proefcolleges.

Maar Aske was erg teleurgesteld toen haar matching er zo simpel uitzag. ‘Ik was al wel naar open dagen geweest en had veel gepraat met mensen van de studie. Ik was al redelijk zeker van wat ik wou, maar had graag een uitgebreide matching gebruikt als laatste check.’

Minimumeisen

Het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) waarschuwt voor deze simpele matchingsprocedures. Voor ISO-voorzitter Linde de Nie is dit ‘een reden voor de politiek om minimumeisen te gaan stellen aan het verplichte matchingtraject’, zei ze in een interview in Trouw. De Nie vindt matching nu te vrijblijvend, waardoor het er vaak op neerkomt dat studenten niet meer dan een online vragenlijst opgestuurd krijgen.

Zonde, want – mits goed uitgevoerd – matching werkt. Onderzoek van ResearchNed concludeerde afgelopen jaar dat de studiekeuzecheck samenhangt met een lagere studieuitval. De meeste eerstejaars stoppen omdat ze een verkeerde keuze hebben gemaakt en een goede matching kan dus wel degelijk het verschil maken.

Onderzoeker Anja van der Broek wijst op het belang van persoonlijk contact: ‘Dat zorgt voor meer binding en studenten die zich verbonden voelen met hun nieuwe opleiding halen vaker het eerste jaar.’

Kosten

Maar volgens Van der Borg zijn de kosten van zo’n uitgebreide matching veel groter dan de baten. Hij licht toe dat zijn faculteit vorig jaar een uitgebreidere, studiespecifieke, matching heeft georganiseerd. Het grote verschil met andere faculteiten is dat letteren 21 verschillende studies huisvest, wat 21 verschillende matchingsexamens betekent. ‘Het bleek dat dat administratief en organisatorisch teveel werk kostte, dus dit jaar zijn we daar weer mee gestopt.’

Maar ook met extra mankracht ziet Van der Borg een uitgebreide matching niet zitten. ‘In één dag kun je geen compleet beeld geven van een opleiding. Wij richten ons daarom op het aanbieden van oriëntatie door het jaar heen, maar het blijft oefenen voor zwemmen op het droge.’

In één dag kun je geen compleet beeld geven van een opleiding

Via meeloopdagen, studentambassadeurs en een webklas kan de student zich goed oriënteren, iets waar de faculteit studenten herhaaldelijk op attendeert. Van der Borg: ‘Er wordt zoveel door het jaar heen aangeboden dat je een slechte studiekeuze niet aan matching kunt toedichten.’

Tijdstip

Ook Niessen gelooft niet dat je in één dag een compleet beeld van de opleiding kunt geven. Bovendien twijfelt ze aan het tijdstip van de matching, die vaak rond mei plaatsvindt. ‘Ik denk niet dat mensen nog makkelijk van keuze veranderen als de matching negatief uitvalt. Het is dan al laat en niet altijd duidelijk of er nog mogelijkheden zijn om te veranderen.’

Eerstejaars student Europese taal en cultuur Leona Boomsma is het met Van der Borg eens dat studiekeuze in elk geval verantwoordelijkheid is voor de aankomende student. De simpele matching die ze afgelopen jaar deed hielp niet bij haar keuze, maar over uitgebreidere matchingsexamen is ze even sceptisch: ‘Ik heb er al zoveel gedaan en hoe uitgebreid ook, het geeft geen compleet beeld van de opleiding.’

Toch is er bewezen effect van matching en studenten waarderen de laatste check voor het studeren. Aske: ‘Het is geen manier om uit te zoeken wat je gaat doen, maar wel een laatste bevestiging. Matching moet zeker worden gehandhaafd, maar dan op een betere manier.’

English