Studenten

Getergd door tinnitus

De piep die nooit meer weggaat

Wel eens een piep in je oren na een nachtje stappen? En denk je dan: ‘Morgen is-ie wel weer weg?’ Bij Cas Lameijer (24), Marthe Huisman (22) en Shanne Bouma (23) verdween die piep dus niet.
Door Sisi van Halsema

Het woeste getik op honderden toetsenborden tijdens een tentamen, of gewoon in de UB. Ergerlijk en afleidend, vinden de meeste studenten: ze zweren bij stilte. Shanne had dat ook, tot iets meer dan jaar geleden. Nu biedt het ratelen van de toetsen een uitkomst: het maskeert de altijd aanwezige piep in haar oren. Ze heeft tinnitus.

Het begon in september 2017. ‘Ik had al een tijdje een heel gevoelig oor’, vertelt Shanne. Op een herfstige avond ging ze ondanks haar hevige verkoudheid een rondje hardlopen, met uit haar oordopjes de muziek op stevig volume. ‘De volgende ochtend werd ik wakker met een piep in mijn oor.’

Hoe het nou precies komt, weet ze niet. ‘Misschien door de muziek tijdens die hardloopsessie in combinatie met mijn verkoudheid.’ Van een bezoek aan de dokter werd ze niet veel wijzer.

Onophoudelijk gegons

Ze moest vooral rustig blijven en niet teveel stressen, werd haar verteld. ‘Maar dat is knap lastig als zelfs het geluid van de koffiemachine op je werk pijn doet aan je oren’, zegt Shanne. Ze had constant stress, want wat als het geluid nooit meer zou verdwijnen? ‘Na veel aandringen kreeg ik antibiotica en zwakte de piep af, maar hij is er nog steeds.’

Dus verwelkomt ze nu de geluiden die ze voorheen irritant vond. Momenteel is ze met een Erasmusbeurs in Madrid, en waar anderen zich storen aan het onophoudelijke gegons van de stad, is Shanne er wel blij mee. Zo valt die piep tenminste niet zo op.

‘Het maskeren van het geluid is momenteel de enige ‘oplossing’ voor tinnitus’, zegt hoogleraar Tjeerd Andringa, expert op het gebied van geluidsoverlast. Een medische oplossing voor het probleem is er niet. ‘Het is allemaal zo secuur met de haarcellen in onze oren, dat er nauwelijks onderzoek naar gedaan kan worden. Met de huidige vaardigheden en instrumenten zouden we alleen maar meer vernielen’, legt Andringa uit.

Praatgroep

Cas, die al meer dan vier jaar een piep in zijn oren heeft, bezocht in het begin meerdere specialisten. Ook hij kreeg weinig begrip. ‘Tinnitus is niet iets ‘fysieks’ wat dokters kunnen genezen, dus kunnen ze er niet zoveel mee’, legt Cas uit. ‘Soms werd het zelfs een beetje afgewimpeld: “Niet zo moeilijk doen, we kunnen het niet verhelpen dus deal er maar mee”. Ze boden aan dat ik naar een praatgroep kon met lotgenoten, maar daar had ik geen behoefte aan.’

Toch had hij er emotioneel gezien wel degelijk last van, vertelt hij. ‘Je kunt zo’n piep niet uitzetten.’ Het valt hem op dat de piep in de loop van de tijd alleen maar erger is geworden. ‘En zeker in periodes dat ik veel stress heb, is-ie erg aanwezig.’

‘De piep gaat niet meer weg’, zegt Andringa. ‘Je kunt er wel minder last van krijgen door er geen waarde aan te hechten: zorgen dat je het geluid níét belangrijk vindt. Maar dat is ontzettend moeilijk. Je hebt er last van, dus krijg je negatieve emoties en door die negatieve emoties ben je alleen maar meer bezig met het detecteren van de toon.’

Volgens Andringa moet het psychische effect van tinnitus niet onderschat worden. ‘Mensen kunnen makkelijk in een depressie raken. Er zijn huwelijken gestrand doordat de een steeds ergens last van had, waar de ander niks van begreep.’

Luchtdrukverschil

Bij Cas ontstond de piep in eerste instantie in het vliegtuig door het luchtdrukverschil. Hij schafte toen oordopjes aan. ‘Maar omdat de piep maar in één oor zat, droeg ik soms alleen in dat oor gehoorbescherming, om anderen te kunnen verstaan’, vertelt Cas. Later ontdekte hij dat er ook op maat gemaakte oordopjes bestaan die het geluid filteren waardoor je gesprekken juist beter kan volgen. Maar die ontdekking deed hij pas toen de piep zich al had uitgebreid tot oor twee.

Nu gaat hij nooit meer uit zonder oordopjes. ‘Ik ga zelfs aanzienlijk minder uit’, zegt Cas. Want zelfs met oordopjes heeft hij soms last van het harde volume in clubs.

Vaak een piep na het uitgaan? Grote kans dat je later gehoorproblemen krijgt

‘Geluid kan al schadelijk zijn bij 80 decibel’, vertelt ondernemer Erwin Koeneman. ‘In kroegen, clubs en op festivals komt het volume daar met gemak bovenuit.’ Toen Koeneman zelf tinnitus kreeg, jaren geleden, merkte hij dat er nog niet heel veel goede gehoorbescherming bestond. Hij startte het bedrijf Earsafety, waar je oordopjes aan kunt laten meten op basis van het type geluidsoverlast.

Geluidsoverlast

Veel mensen hebben een piep in hun oren na het stappen. Dat is al een slecht teken. ‘Als je vaak een piep hebt na het uitgaan, is de kans groot dat je later gehoorproblemen krijgt’, zegt Andringa. ‘Maar, ook zonder piep kun je gehoorschade krijgen. Als je de hele dag luide muziek luistert via een koptelefoon, hoef je geen piep te horen, maar kun je alsnog schade oplopen. Het gaat om een combinatie van luid en lang. Dus heel lang naar middelmatig harde muziek luisteren is net zo schadelijk als kort naar muziek van 105 decibel luisteren.’

Volgens Andringa kun je tinnitus beter voorkomen dan behandelen, want er is geen echte behandeling. ‘Alleen vinden mensen het vaak moeilijk om de gevolgen te overzien als ze opgaan in het moment’, zegt Andringa. Maar voorlopig heb je de preventie toch echt zelf in de hand, want de geldende regels in de horeca zijn er om geluidsoverlast tegen te gaan; niet ter bescherming van de oren van de feestgangers. En dat terwijl de muziek steevast te hard staat. Als je je vaak in het nachtleven begeeft, is het dus raadzaam gehoorbescherming te dragen.

Hang oordopjesautomaten in clubs, naast de condooms

Bewustwording

Marthe draagt haar oordopjes altijd bij zich. ‘Bij de drogist kun je oordopjes kopen met een opbergdoosje als sleutelhanger. Zo kun je ze niet meer vergeten’, zegt ze. Zo’n anderhalf jaar geleden liep Marthe tinnitus op door veertien dagen non-stop feesten tijdens het Lustrumfeest van Albertus. ‘Ik dacht dat de piep wel weer zou verdwijnen na een paar dagen goed rust nemen.’ Maar dat was niet het geval. Nu studeert ze het liefst met een muziekje op de achtergrond. In het begin had ze ook moeite met in slaap vallen. ‘Nu ben ik eraan gewend’, vertelt ze.

Zowel de tinnituspatiënten als experts Andringa en Koeneman onderschrijven het belang van bewustwording over tinnitus. Als Shanne vrienden op het hart drukt om oordopjes te kopen, geven ze haar gelijk. ‘Maar ze daadwerkelijk kopen, is vaak nog een brug te ver’, zegt ze.

Zolang er geen regels zijn voor het volume in het uitgaansleven, zouden clubs in elk geval automaten met oordopjes bij de toiletten kunnen neerzetten, vindt Cas. ‘Gewoon naast de condoomautomaat. En dan wel een poster erbij met informatie.’

English