Hoogleraren over Yantai: ‘Gewoon doen’

‘Yantai is een veelbelovend en verantwoord avontuur’, schrijft hoogleraar econometrie Tom Wansbeek in een opiniestuk in Dagblad van het Noorden. Ruim honderd andere hoogleraren ondertekenden zijn pleidooi.
Door Thereza Langeler

Deze maand bespreekt de universiteitsraad de nieuwe aanvraag van het college van bestuur voor een RUG-campus in Yantai. In september trok het bestuur een eerdere versie van de aanvraag in, omdat al vóór de raadsvergadering bleek dat een meerderheid tegen zou stemmen.

‘Het spant erom’, zegt Tom Wansbeek. ‘En ik kon het niet over mijn hart verkrijgen om werkloos toe te zien.’ Zelf is hij overtuigd voorstander van de plannen voor een University of Groningen Yantai (UGY).

‘Ik kom vaak in China en zie met eigen ogen hoe de wereld verandert. Toen ik me laatst in de  zaak ging verdiepen, bleek het Yantai-project nog veel mooier dan ik dacht.’ Wansbeek ziet UGY als een unieke kans voor de RUG. Eventuele financiële problemen in China zullen in Groningen niet worden gevoeld, betoogt hij. Met de accreditatie van opleidingen is het net zo: ‘Afkeuring van een bepaalde UGY-opleiding zal niet terugslaan op de RUG, dat is wettelijk vastgelegd.’

Partijsecretaris

Wat het heetste hangijzer betreft, de academische vrijheid in China, is Wansbeek ook gerust. UGY zal, in tegenstelling tot andere universiteiten, niet onder toezicht staan van een Chinese partijsecretaris en internet gaat buiten de Chinese kanalen om. ‘En wat voor mij nieuw was: uiteindelijk ligt er een ministeriële verantwoordelijkheid achter die vrijheid’, zegt Wansbeek. ‘Als het op dit punt misgaat, kan de minister van Onderwijs de toestemming intrekken om in China een RUG-diploma te behalen.’

Het pleidooi sluit af met een aansporing: ‘Gewoon doen.’ Behalve Wansbeek zetten nog 113 hoogleraren van de RUG hun naam eronder. ‘Ik ben begonnen bij de mij bekende voorstanders’, legt Wansbeek uit. ‘En via hen ging het verder. Het streven was honderd, een lekker, stevig getal, maar door het losgemaakte enthousiasme liep de teller nog wat door.’

‘Het is goed om te weten dat er hoogleraren zijn die een mening over deze kwestie hebben, en dat ze er publiekelijk voor uitkomen’, zegt Nicolai Petkov, de voorzitter van de wetenschapsfractie in de universiteitsraad. Maar de open brief maakt ook kritiek los. Studentenfractie Democratische Academie Groningen (DAG) plaatste bijvoorbeeld een uitgebreide reactie op haar website.

‘Geen flauw idee’

‘Als je goed leest, zie je dat die hoogleraren eigenlijk ook niet weten waarom we naar Yantai zouden moeten’, vindt DAG-voorzitter Jasper Been. ‘Ze roepen ‘gewoon doen’ en noemen het een avontuur, terwijl ze eigenlijk geen flauw idee hebben wat er allemaal op het project tegen is. Het ligt ingewikkelder dan ze denken.’

Voorzitter Bart Beijer van de personeelsfractie deelt de kritiek van DAG. ‘De tekst klinkt best plausibel, maar gaat wel wat kort door de bocht’, vindt hij.  ‘Die academische vrijheid, bijvoorbeeld, die is op papier goed geregeld. Maar hoe zit het dan met zelfcensuur?’

Yantai zou wel mooie mogelijkheden bieden voor onderzoek en samenwerking, erkent Beijer. ‘In elk geval op het gebied van exacte wetenschappen. Wansbeek schrijft ook over een levendige academische discussie over mensenrechten, maar dat lijkt mij wat te optimistisch.’

Weinig nuance

SOG-fractievoorzitter Zeger Glas begrijpt waarom het stuk is geschreven. ‘Het toont aan dat een aanzienlijke groep hoogleraren vóór Yantai is en dat graag kenbaar wil maken. Er zit ook een kern van waarheid in, al kun je in zo’n kort stuk weinig nuance kwijt. ‘Gewoon doen’ is natuurlijk te simpel verwoord.’

Maar de kwestie kan beter binnen de universiteitsraad blijven, als het aan SOG ligt. ‘In augustus hebben voor- en tegenstanders enorm op elkaar ingehakt in de media’, zegt Glas. ‘En dat heeft de discussie toen helemaal geen goed gedaan. Raadsvergaderingen zijn gewoon openbaar, dus iedereen kan ze volgen. Laten we dáár een gesprek aangaan.’

Studentenfractie Calimero ziet er weinig heil in om op het stuk van Wansbeek te reageren. ‘Omdat het gebaseerd is op de oude aanvraag, terwijl er net een nieuw plan bij de universiteitsraad ligt’, verklaart voorzitter Henk-Jan Wondergem.

Voor de nieuwe Yantai-aanvraag zijn discussie en stemming uit elkaar getrokken: in de novembervergadering bespreekt de universiteitsraad het plan, stemmen gebeurt op z’n vroegst in december. Wansbeek kan zich, ondanks zijn eigen enthousiasme, goed voorstellen dat er bedenkingen zijn. ‘Yantai heeft vele kanten en niet iedereen zal tot dezelfde afweging komen.’

 

English

14 November 2017
  • licht

    Domste plan ooit.
    We hebben als Europa alle productie al verplaatst naar Afrika en Azie, ons enige verdienmodel dat nog rest is kennis.
    Nu gaat een megalomaan universiteitsbestuur ook dit verkopen aan de hoogste bieder (China), zodat Azie ook hiervan niet meer afhankelijk is van Europa. Net als het klakkeloos toelaten van hordes Chinese studenten, die echt niet Nederland verder gaan opbouwen met hun hier opgedane kennis! Nee, die nemen het mee naar China en concurreren vervolgens weer op Europa.
    Lekker ons eigen continent verder verzwakken, universiteit vaart er wel bij want die krijgen meer inkomsten. Waarom denkt niemand hier aan? Na Yantai de zondvloed?

  • J.W Nieuwenhuis

    Veelbelovende avonturen begin je als student op een universiteit, waar de vrijheid van wetenschap gewaarborgd is, zoals aan de RUG. En als je al een buitenlands universiteiten-avontuur wilt aangaan, waarom zet je dan niet zwaar in op Afrika. Daar hebben we , als universiteit , iets betekent, en betekenen we misschien nu nog. Dat zal geen geldelijk gewin opleveren, maar dit alternatief is toch de moeite van het overwegen waard! Maak een universiteit, onder bescherming, in het Noorden van Afrika. Misschien een dagdroom?

  • Lukas de Vries

    In eerste instantie vond ik het DAG standpunt m.b.t. zelfcensuur een hele sterke. Maar daarna vroeg ik mij af of eenzelfde Chinese student of onderzoeker, die naar een willekeurig andere buitenlandse universiteit buiten China gaat, ook niet diezelfde zelfcensuur zal toepassen. Hij zal toch ook weer terug willen keren naar China, om daar weer te gaan wonen/werken, of om zijn familie te bezoeken. Ook buiten China zullen ze zich niet veilig voelen voor de invloed van hun overheid. Dat zit de mensen in hun genen. Begrijp me goed, dat mensen zelfcensuur moeten toepassen is verwerpelijk. Maar als dat ook op andere universiteiten gebeurt buiten China, is dat argument om tegen Yantai te zijn weggenomen.

    • W.M. Jongman

      Dat lijkt me onzin. Door in Yantai te gaan zitten werken we er wel aan mee. Bovendien zal die zelfcensuur er vast veel erger zijn, want de luisterinken zullen er bovenop zitten.
      Kortom, wat levert het ons op in zo’n systeem te werken? We raken alleen maar gecompromitteerd, en dat is reputatieschade.
      Willem Jongman