Geen aardwarmte voor Zernike

In 2018 zou een aantal gebouwen op Zernike aardwarmte gebruiken, maar dat gaat vooralsnog niet door. Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) vindt ondergrondse warmteproductie daar niet veilig.
Door Thereza Langeler

WarmteStad, een gezamenlijk bedrijf van de gemeente en het Waterbedrijf Groningen, stond al helemaal in de startblokken. Het warmtenet is vrijwel af, de ministeriële vergunning voor een eerste boring is binnen. Toch heeft de gemeenteraad het project in de ijskast gezet.

Wat is er precies aan de hand? Geothermie of aardwarmte is warmte van diep onder de grond. Heet bronwater wordt van drie tot vier kilometer diepte opgepompt. De warmte wordt eraan onttrokken en naar gebouwen geleid, het water gaat terug de grond in en warmt weer op. Superduurzaam, dus.

Aardbevingen

Op Zernike ligt zo’n heetwaterreservoir dat de gemeente graag wil exploiteren. Onder de toekomstige afnemers zijn ook universiteitsgebouwen, zoals sportcentrum ACLO, Blauwborgje, waar onder meer het facilitair bedrijf en het financial service centre gevestigd zijn, en diverse kantoren.

Maar het Staatstoezicht op de Mijnen heeft bedenkingen bij het project, want het reservoir ligt vlak bij het Groninger gasveld. Volgens het SodM kan niet worden uitgesloten dat geothermie de kans op aardbevingen vergroot.

‘Geothermie zélf hoeft helemaal niet voor aardbevingen te zorgen’, legt RUG-hoogleraar Geo-Energy Rien Herber uit. ‘Maar zo dicht bij het aardbevingsgebied is het ingewikkeld.’

Herber vindt het verstandig dat er op de rem is getrapt. ‘Stel dat het project wél wordt doorgezet en op een gegeven moment is er een aardbeving op Zernike. Dan rijst toch de vraag of het door de aardwarmte komt, of door de nabije gaswinning. Dat is bijna niet vast te stellen.’

Veiligheid

‘Veiligheid heeft bij ons altijd vooropgestaan’, zegt woordvoerder Maarten van Wieringen van WarmteStad. ‘En we hebben ook echt ons huiswerk wel gedaan, samen met deskundigen uit heel Europa.’

Het SodM twijfelt desondanks aan de kennis en kunde van WarmteStad. ‘De Mijnbouwwet is onlangs veranderd’, zegt Van Wieringen. ‘Veiligheid heeft nu nóg meer nadruk. Daardoor is discussie ontstaan en die discussie moeten we gewoon goed voeren voor we verder gaan.’

Eind november vergaderen de gemeente en het Waterbedrijf over de lange termijn van het aardwarmteproject. Op korte termijn zorgt WarmteStad in ieder geval voor een tijdelijke warmteopwek. ‘Waarschijnlijk een combinatie van gas en restwarmte’, zegt Van Wieringen.

Biomassa

Als alternatief kan straks ook warmte worden opgewekt met biomassa. ‘We komen hoe dan ook onze contractafspraken na: vanaf 2018 leveren we warmte aan onze afnemers’, belooft Van Wieringen. ‘We moeten nu kijken of aardwarmte toekomst heeft in Groningen.’

Wat Rien Herber betreft zou dat alleen een goed idee zijn op een andere locatie dan Zernike. ‘Of je moet álle onzekerheden weg kunnen nemen. Maar om dat te doen, zul je een eerste boring moeten doen, en dat kost een boel geld. Dus het is de vraag of de gemeente zo’n financieel risico moet willen lopen.’

08 November 2017