Florence

Foto Reyer Boxem

Florence

Columnist Casper Albers is een groot bewonderaar van Florence Nightingale. Door datavisualisatie wist zij meer levens te redden dan wie dan ook. ‘Zonder haar pionierswerk, zou ik mijn huidige werk niet kunnen doen.’
Door Casper Albers
20 mei om 9:29 uur.
Laatst gewijzigd op 22 mei 2020
om 9:15 uur.
mei 20 at 9:29 AM.
Last modified on mei 22, 2020
at 9:15 AM.

Het is indrukwekkend wat voor geniale dingen wetenschappers kunnen bedenken. Het is extra indrukwekkend wanneer iemand excelleert in meerdere vakgebieden. Zo is Ronald Fisher niet alleen een van de grondleggers van de moderne statistiek, maar ook van de populatiegenetica.

Alan Turing was, in zijn veel te korte leven, niet alleen de grondlegger van de informatica, maar ook begenadigd wiskundige en statisticus. Door zijn wetenschappelijke inzichten konden de geallieerden de nazi’s eerder verslaan. Conservatieve schattingen van het aantal levens dat Turing zo gered heeft, lopen in de vele miljoenen.

Een oorlogsheld die ook wetenschappelijke grondlegger was in meerdere vakgebieden, is Florence Nightingale. Zij werd tweehonderd jaar geleden geboren in de Italiaanse stad waar ze naar vernoemd is.

Tijdens de Krimoorlog in de negentiende eeuw besloot Nightingale om naar het oorlogsgebied te gaan om de gewonden te verzorgen. Ze zou bekend komen te staan als de Lady with the Lamp die elke avond nog even een rondje langs de zieken deed om te kijken hoe het met ze ging.

Verpleging als wetenschappelijke discipline bestond nog niet: Nightingale is hier de grondlegger van. Ze gebruikte data om te zien waaraan soldaten het meest overleden. Dit waren niet de gebroken benen en andere oorlogswonden, maar infecties die opgelopen waren in de ziekenboegen.

Florence Nightingale had ons meer kunnen geven als zij niet tegen de stroom in had moeten zwemmen

Ze probeerde de politici en generaals tevergeefs ervan te overtuigen er iets aan te doen, maar die heren wilden niet naar haar luisteren. Tien jaar eerder had ze al een essay, Cassandra, geschreven over de manier waarop in Victoriaanse tijd met vrouwen in de upper class werd omgegaan; hoe haar input genegeerd werd was tekenend daarvoor.

Pas na haar pionierende werk in datavisualisatie kwam hier verandering in. Door de data niet via ingewikkelde tabellen te laten zien, maar in makkelijk interpreteerbare pooldiagrammen, lukte het haar om de legerleiding te overtuigen.

Evidence based verpleging was geboren en Nightingale voerde tal van – nu erg herkenbare – hygiënerichtlijnen door: veel meer handen wassen, alle zieken minimaal twee meter van elkaar, enzovoort. Door haar ingrijpen zijn meer levens gered dan door welke generaal dan ook.

Florence Nightingale deed met haar werk aan toegepaste statistiek – nog voordat de moderne statistiek geboren was – en maakte hierbij vernuftig gebruik van datavisualisatie. Dat is precies het thema van mijn leerstoel en zonder haar pionierswerk zou ik mijn huidige werk niet kunnen doen.

Bij Turing vraagt men zich geregeld af wat voor geniaals hij de wereld had kunnen schenken als hij niet door de Britse overheid de dood ingedreven was vanwege zijn geaardheid. Nightingale had ons ongetwijfeld ook meer kunnen geven als zij niet continu tegen de stroom in had moeten zwemmen.

Over een paar weken zijn er voor de studenten verkiezingen voor de universiteitsraad. Waar de ene studentenpartij fel ageert tegen het ‘diversiteitscircus’ – als je roept dat er geen probleem is, hoef je ook geen oplossingen te bedenken – heeft de ander gedetailleerde plannen over hoe de diversiteit en inclusie aan onze universiteit beter kan.

Het verwijt dat stemmen geen zin heeft omdat alle partijen toch maar hetzelfde willen, gaat duidelijk niet op. Studenten: pak je digitale rode potlood en maak gebruik van je stemrecht.