Geen mail of cijfer door ‘witte staking’

Hoogleraar Barend van Heusden gaf vorig jaar uit protest college in de buitenlucht, op de Grote Markt.

Geen mail en geen cijfer door ‘witte staking’

Universitair docenten, ook in Groningen, houden deze maand een ‘witte staking’. Ze beantwoorden geen mail en kijken tentamens later na.

Paulien Plat

Door Paulien Plat

13 november om 15:51 uur.
Laatst gewijzigd op 14 november 2019
om 14:47 uur.
Paulien Plat

By Paulien Plat

november 13 at 15:51 PM.
Last modified on november 14, 2019
at 14:47 PM.

Ik heb me momenteel aangesloten bij de zgn ‘witte staking’ van WOinActie. Dit houdt in dat ik op dit moment mijn aantal werkuren beperk tot mijn aanstellingsomvang. Het structureel overwerken heeft de afgelopen jaren geleid tot een negatief effect op mijn privéleven en mijn welzijn.

Zo luidt de auto reply van docenten die meedoen aan de ‘witte staking’. Dat betekent dat docenten ‘normale’ werkdagen van acht uur maken, niet meer en niet minder. ‘Als ik gewoon acht uur werk, alleen op de werkdagen en niet in het weekend, dan haal ik het bij lange na niet,’ vertelt Barend van Heusden, hoogleraar kunstwetenschap en geesteswetenschappen.

‘We willen duidelijk maken aan de omgeving dat de werkdruk op de universiteit te hoog is’, zegt hij. Sinds 2000 zijn er 68 procent meer studenten, terwijl de rijksbijdrage per student 25 procent lager is. Bovendien geeft Nederland veel minder uit aan wetenschappelijk onderwijs dan andere landen. Nederland staat op plek 19, net onder Turkije, Servië en Slowakije.

Yogaklasjes enzo

‘Er is iets heel erg mis binnen de universiteiten’, stelt Casper Albers, adjunct-hoogleraar toegepaste statistiek en datavisualisatie. Er wordt wel actie ondernomen tegen bijvoorbeeld stress, ‘maar dat zijn dan yogaklasjes enzo’.

Structurele oplossingen worden niet aangedragen, vindt hij. ‘Het universiteitsbestuur is het met ons eens, en dat zegt dat we naar de minister moeten gaan. Maar de minister wijst weer naar het bestuur.’

‘Veel docenten zijn een groot deel van hun tijd heel strak ingeroosterd’, zegt Maarten Goldberg, FNV-vakbondsconsulent aan de RUG. ‘Daardoor moeten ze vaak buiten de ingeroosterde uren werken.’ Hoewel Goldberg dat zelf niet ondervindt, doet hij wel mee aan de actie. ‘Ik ben solidair, ik snap namelijk precies waarom ze het doen.’

Boot afhouden

Bij Casper Albers merken de studenten weinig van de staking. ‘Het is meer richting collega’s of medewerkers die me mailen.’ Hij krijgt regelmatig mailtjes van mensen van psychologie die een analyse moeten draaien en die wat vragen hebben over de statistiek. Dan houd hij de boot af; de uren die hij heeft, wil hij stoppen in zijn eigen onderzoek.

Bij Van Heusden is dat anders: hij kijkt door de staking de tentamens niet na binnen de tien dagen die ervoor staan. ‘Studenten denken: dat doet een docent wel even, maar ze realiseren zich niet hoeveel tijd het kost. Heel veel docenten hebben hier last van.’

Goldberg ziet het ook. ‘Er wordt een bepaalde norm gebruikt in de berekeningen van onderwijsuren. En als je die norm zou inrichten op een gemiddeld college waar twintig studenten zitten, dan klopt-ie.’

Maar als een vak populair is en 25 studenten heeft, dan heeft een docent opeens veel meer werk. ‘Dan moet hij opeens vijf extra werkstukken nakijken, en van vijf extra mensen mail beantwoorden.’

Afgerekend

Dat gaat op een gegeven moment wringen met andere taken. ‘Dan krijg je de indruk dat je alleen maar aan het lesgeven bent, en je wordt dan afgerekend op het feit dat je geen publicaties meer uitbrengt.’ Dan gaan docenten in hun eigen tijd bezig met hun onderzoek. ‘Dat klopt natuurlijk niet, maar het speelt een grote rol.’

Gelukkig reageren veel studenten positief, vertelt Van Heusden. ‘Ik heb vanochtend uitgelegd waarom het langer ging duren, en de reacties waren echt geweldig,’ zegt hij. ‘Ik kan het wel in de toegestane tijd, maar dan kijk ik er heel globaal naar en zet ik er een cijfer op.’ Dan kan hij geen commentaar geven op wat de studenten hebben gedaan. ‘En daar leren de studenten echt helemaal niks van.’

Grote zak geld

Casper Albers denkt niet dat de staking het verschil zal maken. ‘Ik verwacht niet dat er opeens kwartjes bij de minister vallen. En dat ze zegt: “Hier heb je een grote zak geld en koop maar wat extra collega’s”’, zegt Albers.

Van hoogleraren gaat nu eenmaal minder dreiging uit dan van bijvoorbeeld de boeren. ‘Ministers denken dan: als zij echt boos zijn, komen ze met een keurig genuanceerd verhaal. Dat haalt het nieuws toch niet.’

‘Maar we willen een signaal afgeven en ook laten zien dat er actiebereidheid is’, zegt hij. Als er dan wel een echte staking komt, dan komt dat niet uit de lucht vallen. ‘Dan hebben we nu dus al laten zien: we willen er echt iets aan doen.’

Kijken: In de rij om te studeren

Kijken: In de rij om te studeren

Elke ochtend staan er om acht uur al studenten voor de deur van de Universiteitsbibliotheek, hoewel die pas om half negen opengaat. Zijn dit diehardstudiebollen of willen ze gewoon wanhopig graag een plekje veroveren?

Paulien Plat

Door Paulien Plat

6 november om 10:04 uur.
Laatst gewijzigd op 6 november 2019
om 16:47 uur.
Paulien Plat

By Paulien Plat

november 6 at 10:04 AM.
Last modified on november 6, 2019
at 16:47 PM.

De mist hangt nog rond de bomen als eerste student naar de UB loopt. De Martinitoren beiert acht keer. Adam Rindelhardt (20), student Human Geography, staart slaperig voor zich uit vanonder de capuchon van zijn gele hoodie. ‘Gisteren had ik helemaal geen plek om te zitten’, vertelt hij. Om half tien waren alle stoelen al bezet. ‘Nu ben ik veilig.’ Thuis studeren wil hij niet. ‘Dan zijn er teveel dingen die me afleiden.’

De koffie die hem aangeboden wordt, drinkt hij dankbaar op. ‘Normaal drink ik thuis altijd koffie, maar vandaag wilde ik hier op tijd zijn.’ Als de deuren straks openen , gaat hij linea recta naar boven. ‘Ik wil helemaal bovenaan zitten, om een leuk uitzicht te hebben’, zegt hij. Morgen heeft hij een tentamen, dus hij moet flink aan de bak.

Half uur in de rij

Steeds meer studenten druppelen de Broerstraat in, en de groep voor de deur wordt steeds groter. ‘Het moet wel hè, ander sta je een half uur in de rij of zo’, zegt Boris Vermuiden (25), die de premaster Human Resource Management doet. ‘Het is wel vaker voorgekomen deze weken dat ik hier zo vroeg sta.’

Hij gaat er niet eerder om naar bed. ‘Ik lag er rond een uurtje of één in.’ En dus was het wel heel vroeg toen de wekker deze ochtend ging. ‘Het is in principe een slechte zaak natuurlijk. Het komt ook doordat de OB nu dicht is, nu zijn er nog minder plekjes. Maar het is niet anders. Ik heb het er voor over.’

Vrachtwagen over de stoep

De groep heeft zich nog verder uitgebreid. Vrachtwagens moeten over de stoep om de horde studenten te ontwijken. Dinda Himmah (22), masterstudent International Commercial Law, staat voor het eerst zo vroeg voor de bieb. ‘Ik moest wachten op een vriend op het station, en daarna had ik nergens om naartoe te gaan.’ Ze heeft morgen een tentamen, dus kwam het haar wel goed uit.

Om stipt half negen gaat de draaideur open. Eén voor één druppelen de studenten naar binnen. Na een half uur is de groep geslonken tot een paar mensen die voor de deur een sigaretje staan te roken. Morgenochtend vroeg begint het riedeltje weer van voor af aan.