Studie houdt hersenmist na corona tegen het licht

Beïnvloedt het virus de cognitie?

Studie houdt hersenmist na corona tegen het licht

Het is heel goed mogelijk dat covid-19 de werking van onze hersenen negatief beïnvloedt. Masterstudenten klinische neuropsychologie doen een wereldwijd onderzoek om daar meer over te weten te komen. ‘We dragen echt bij aan iets wezenlijks.’
15 april om 12:17 uur.
Laatst gewijzigd op 19 april 2021
om 15:55 uur.
april 15 at 12:17 PM.
Last modified on april 19, 2021
at 15:55 PM.


Door Felien van Kooij

15 april om 12:17 uur.
Laatst gewijzigd op 19 april 2021
om 15:55 uur.

By Felien van Kooij

april 15 at 12:17 PM.
Last modified on april 19, 2021
at 15:55 PM.

Felien van Kooij

Student-redacteur
Volledig bio
Student editor
Full bio

Het is inmiddels een bekend gegeven dat sommige mensen hun reukvermogen verliezen als ze covid oplopen. Maar heb je al wel eens gehoord over de corona-hersenmist? Geheugenverlies en concentratieproblemen zouden daarvan symptomen kunnen zijn.

‘We weten alleen nog steeds niet veel over de neurologische effecten van het virus, en of ze echt verband houden met corona’, zegt masterstudent klinische neuropsychologie Chiara Biserni. Zij maakt deel uit van het RUG-onderzoeksteam Cognition & Covid-19 (COCO-19) dat de mogelijke effecten van covid op de hersenen onderzoekt.

Veel onderzoeken naar corona en het brein kijken naar hoe het virus de psyche van mensen beïnvloedt. ‘Zulke studies kijken naar de psychologische effecten, zoals bijvoorbeeld een toename van depressies en angsten, maar ons onderzoek gaat een stap verder’, zegt Carina Bock, een studiegenoot van Chiara die ook in het team zit. ‘Wij zijn niet alleen geïnteresseerd in de psychologische effecten die gelinkt worden aan het virus of de pandemie in het algemeen, maar we kijken ook naar het neuropsychologisch functioneren.’  

Dit betekent dat ze onderzoeken hoe het virus de cognitieve functies van de hersenen raakt, zoals ons geheugen of planningsvermogen. 

Receptoren in het brein

Van andere virussen, zoals sars en hiv, is al aangetoond dat ze negatieve effecten hebben op de cognitie. ‘Daarom wilden we dat ook voor covid onderzoeken’, zegt Carina. De studenten zijn opgetogen dat ze zich met zo’n nieuw onderzoeksveld bezig mogen houden. ‘We dragen echt bij aan iets wezenlijks.’ 

Hoe kan covid de hersenfuncties beïnvloeden als het vooral het ademhalingsstelsel aanvalt? ‘Het virus hecht zich aan bepaalde receptoren en veel daarvan zitten in de longen’, legt Carina uit. ‘Maar ze zitten ook in andere organen, zoals het hart en de hersenen, dus vermoeden we dat het virus ook de hersenen raakt.’

Het onderzoek kijkt hoe covid bepaalde zaken beïnvloedt: hoe snel mensen tussen taken kunnen wisselen, hoe goed ze kunnen plannen, hoe impulsief ze zijn. ‘We gaan dat testen voor heel veel verschillende hersenfuncties en dat maakt het enorm interessant’, zegt Chiara. ‘Ik hoop dat we wat significante resultaten vinden.’ 

Zelfevaluatie 

Dat testen gaat via online vragenlijsten. Vaak moeten deelnemers aan coronastudies naar een laboratorium gaan, waar een onderzoeker evalueert hoe ze bepaalde taken volbrengen. ‘Maar bij ons moeten mensen zichzelf beoordelen’, zegt Carina. 

Als een deelnemer al een slechte gezondheid had en dan covid krijgt, zullen diens antwoorden anders zijn dan die van mensen die een goede gezondheid hebben. En dus moeten de onderzoekers weten wat de leefsituatie en leefstijl van de deelnemers is, zegt Chiara, ‘want dat bepaalt hoe zij covid-gerelateerde problemen ervaren en dat beïnvloedt onze metingen weer’.  

Het voordeel van deze manier van testen is dat deelnemers het thuis kunnen doen, waardoor ze bijvoorbeeld minder stress ervaren die de uitkomsten kan beïnvloeden. ‘Een laboratorium is een kunstmatige omgeving die ervoor kan zorgen dat mensen zich anders gedragen en dat kan andere resultaten opleveren’, legt Chiara uit. 

Eerste resultaten

Deelnemers die covid gehad hebben of die herstellende zijn worden vergeleken met deelnemers die nooit besmet zijn geweest. Ze moeten vragenlijsten invullen in vier categorieën: algemene gezondheid, geestelijke gezondheid, neuropsychologische gezondheid en persoonlijkheid. Na drie en zes maanden moeten ze dezelfde vragen nogmaals beantwoorden. 

‘Op die manier kunnen we naar de langetermijneffecten kijken’, zegt Chiara. ‘Misschien zien we dat mensen na enige tijd spontaan herstellen, maar als de cognitieve problemen blijven, wijst dat erop dat covid inderdaad effect heeft op de cognitie.’ 

Carina heeft de voorlopige data van de eerste negentig vrijwilligers al geëvalueerd. ‘Die lieten zien dat het werkgeheugen van mensen die covid hebben gehad slechter presteerde’, zegt ze. Het werkgeheugen bepaalt hoeveel informatie je hersenen kunnen vasthouden: bijvoorbeeld of je je een instructie kunt herinneren die je eerder hebt gekregen om op een later moment een bepaalde taak uit te voeren. ‘De mensen met covid leken hier meer moeite mee te hebben.’   

Grotere steekproef

Het team is nu bezig om een grotere en meer diverse steekproef te verzamelen. Daartoe zijn ze onlangs een samenwerking aangegaan met het Wilhelmina Ziekenhuis in Assen en met universiteiten in Mexico en Congo. ‘We hopen dat de data van coronapatiënten die in het ziekenhuis liggen duidelijkere verschillen tonen, omdat zij ernstigere symptomen hadden’, zegt Chiara. ‘En door vergelijkingen tussen landen te maken kunnen we overtuigendere resultaten behalen en die uitkomsten generaliseren naar verschillende culturen.’ 

Als covid inderdaad een negatief effect blijkt te hebben op de cognitieve vermogens, zal dat het onderzoek aanjagen naar herstelbehandelingen, hopen ze. ‘En het draagt er hopelijk aan bij dat mensen hun best blijven doen om te voorkomen dat ze besmet raken, want dit laat zien dat het virus voor iedereen consequenties heeft’, zegt Chiara.

Het COCO-19-team is nog op zoek naar deelnemers voor het onderzoek. Iedereen kan zich aanmelden, of je nou covid hebt gehad of niet, en je kunt anoniem meedoen. Meer informatie vind je op de website van COCO-19.

‘Cvb, stap nu over op groene zoekmachine’

Green Office en studentenfracties pleiten voor Ecosia

‘Cvb, stap nu over op groene zoekmachine’

De RUG moet overstappen op de ‘groene’ zoekmachine Ecosia, bepleiten ambassadeurs van het Green Office en de studentenpartijen in de universiteitsraad in een brief aan het college van bestuur (cvb).
12 april om 13:59 uur.
Laatst gewijzigd op 12 april 2021
om 17:30 uur.
april 12 at 13:59 PM.
Last modified on april 12, 2021
at 17:30 PM.


Door Felien van Kooij

12 april om 13:59 uur.
Laatst gewijzigd op 12 april 2021
om 17:30 uur.

By Felien van Kooij

april 12 at 13:59 PM.
Last modified on april 12, 2021
at 17:30 PM.

Felien van Kooij

Student-redacteur
Volledig bio
Student editor
Full bio

De ambassadeurs startten afgelopen oktober al een petitie met dit doel, die inmiddels ruim 1200 keer ondertekend is. Dat is een reden om het cvb nu rechtstreeks aan te schrijven. 

Ecosia plant een boom voor elke 45 zoekopdrachten die ingevoerd worden. Dat wordt betaald van de advertentie-inkomsten. Als Ecosia de standaard zoekmachine van de RUG wordt – nu is dat nog Google – is dat een goede manier om de universiteit een stukje duurzamer te maken, vinden de initiatiefnemers. 

Tijd voor verandering

‘We willen een groene universiteit en het is tijd voor verandering’, zegt Femke de Ruiter van studentenfractie SOG. Ook DAG, Lijst Calimero en De Vrije Student ondertekenden de brief. ‘We hopen dat het cvb het overweegt en dat we uitgenodigd worden om een plan te maken. Uiteindelijk is duurzaamheid belangrijk voor de universiteit en overgaan op een zoekmachine als Ecosia ligt in het verlengde daarvan.’

Volgens het Green Office zijn er geen technische bezwaren, maar overstappen is alleen haalbaar als het college van bestuur het initiatief neemt.

Onder andere Ohio State University en de Universiteit van Maastricht hebben Ecosia al ingesteld als hun standaard zoekmachine. ‘De universiteit van Bristol heeft zelfs in de eerste maand al driehonderd bomen geplant met hun zoekopdrachten’, zegt De Ruiter. ‘Dat laat wel zien wat de impact kan zijn.’ 

Privacy 

Een probleem is nog wel dat de RUG een overeenkomst heeft met Google over het waarborgen van de privacy van gebruikers, en dit is niet standaard geregeld bij Ecosia. ‘Maar dat soort afspraken kunnen ook met hen worden gemaakt.’ 

Over de gehele linie biedt Ecosia juist meer privacy, staat in de brief. Zo maakt het bedrijf in tegenstelling tot Google geen gebruikersprofielen van zijn klanten en worden gegevens elke zeven dagen gewist. ‘Op een gegeven moment moet er een knoop worden doorgehakt om een groenere universiteit te worden en dat moet het college van bestuur nu doen’, vindt De Ruiter. 

Geen structuur, geen motivatie

Studeren tijdens crisis is lastig

Geen structuur, geen motivatie

Waarom is het zo moeilijk jezelf te motiveren om te studeren? Omdat de pandemie de structuur uit ons leven heeft geslagen, zeggen RUG-psychologen Nico van Yperen en Alexander Minnaert.
19 januari om 17:32 uur.
Laatst gewijzigd op 20 januari 2021
om 11:28 uur.
januari 19 at 17:32 PM.
Last modified on januari 20, 2021
at 11:28 AM.


Door Felien van Kooij

19 januari om 17:32 uur.
Laatst gewijzigd op 20 januari 2021
om 11:28 uur.

By Felien van Kooij

januari 19 at 17:32 PM.
Last modified on januari 20, 2021
at 11:28 AM.

Felien van Kooij

Student-redacteur
Volledig bio
Student editor
Full bio

Op tijd opstaan en aanwezig zijn bij dat online college om 9 uur ‘s ochtends? Waarom zou je? Je kunt het ook later terugkijken. Nu veel studenten zonder werk zitten, sporttrainingen niet worden gegeven en colleges worden opgenomen, is de structuur in het dagelijks leven ver te zoeken.

Het gevolg? Gebrek aan motivatie om te studeren of andere dingen te ondernemen.

‘Het is echt iets van deze tijd dat er zo veel vrijheid is’, zegt sport- en prestatiepsycholoog Nico van Yperen. ‘Je kunt doen wat je wilt, wanneer je wilt.’ Tv kijk je on demand en door thuis te werken, is de dag ook zelf in te delen. ‘Het grote voordeel is dat je kan doen wat jou het beste uitkomt.’

Structuur en controle

Maar niet iedereen gedijt bij die vrijheid. Veel mensen hebben juist behoefte aan structuur en controle. Van Yperen: ‘De een heeft meer structuur nodig om productief te zijn dan de andere.’ Dat wordt bepaald door de genetische achtergrond, maar ook door wat iemand heeft geleerd.

Hoe goed je met de huidige situatie kunt omgaan en dus kunt blijven presteren, wordt bepaald door je vermogen om zelf voor structuur te zorgen. ‘Van de studenten die nu aan de bel trekken bij de studieadviseur, zal de groep die dat niet kan oververtegenwoordigd zijn’, zegt Van Yperen.

Emotie

Maar waarom is het zo moeilijk om jezelf te motiveren en te blijven presteren zonder die structuur?

Dat komt omdat je motivatie vooral wordt beïnvloed door emotie, legt onderwijspsycholoog Alexander Minnaert uit. ‘Heb je plezier in je werk, dan raak je gemotiveerd. Maar ben je bijvoorbeeld bang dat je je tentamen niet gaat halen, dan blokkeer je en raak je gedemotiveerd.’

Die emotie wordt weer bepaald door de aanwezigheid van structuur. ‘Structuur is belangrijk voor hoe je iets ervaart, het biedt zekerheid’, zegt Minnaert. Dat zorgt voor het gevoel dat je de situatie kunt controleren, wat een positief effect heeft op je prestatievermogen. ‘Door corona is er een grote mate van structuurloosheid en dat zorgt voor onrust en onzekerheid.’

Doelen

Normaal werk je naar je doelen toe, maar nu weet je niet eens wat de volgende maand gaat brengen. ‘Mensen worden beperkt in de doelen die ze kunnen stellen’, zegt Minnaert. ‘Je weet niet waar je aan toe bent en daardoor kan je jezelf niet uitdagen.’

En als dat al niet genoeg is, krijgen studenten nu ze thuis moeten studeren ook nog eens meer verantwoordelijkheid. Waar het eerst de taak was van de universiteit om te zorgen voor een rustige tentamenhal, moeten ze nu zelf thuis alles regelen.

‘We willen het niet afschuiven op de student, maar daar komt het wel op neer’, zegt Minnaert. Er wordt nu veel van het zelfsturend vermogen van de studenten verwacht. Nog een factor waardoor de een beter presteert dan de ander.

Extra begeleiding

De universiteit moet mensen helpen die hiermee worstelen, vindt Van Yperen. De opleidingen moeten zo veel mogelijk faciliteren. Extra begeleiding kan nodig zijn en dat wordt dan het beste gedaan op individueel niveau. ‘Iedere situatie is verschillend’, zegt hij. ‘Als ik sporters begeleid, dan zoek ik ook per sporter naar wat voor hen werkt.’

Minnaert pleit voor balans tussen de vrijheid van zelf je tijd indelen en regelmaat. Zoek iemand binnen je studie bijvoorbeeld met wie je kan sparren, of vorm al dan niet online studiegroepjes. ‘Samen praten voegt een sociale dimensie toe en je motiveert elkaar’, zegt Minnaert.

Live colleges

Pak ook alle mogelijkheden aan die vanuit de studie worden geboden, zegt hij. En probeer colleges live te volgen, want dat is het enige contactmoment met de universiteit. Die regelmaat maakt het ook makkelijker om gemotiveerd te blijven.

‘En word vooral niet chagrijnig als je het moeilijk hebt door de huidige situatie’, zegt Van Yperen. ‘Als een sporter een wedstrijd verliest, blijft die ook niet bij de pakken neerzitten. Die gaat meer trainen om zichzelf te verbeteren.’

Je kunt beter constructief omgaan met deze situatie door te bedenken hoe je kunt groeien. ‘Deze tijd is niet positief. Maar nadenken over hoe je er beter van wordt, moet het streven zijn’.