Aletta Jacobs is werelderfgoed

UNESCO erkent het archief van de befaamde feministe en RUG-alumna Aletta Jacobs als werelderfgoed. Het hoort nu officieel bij het Memory of the World Register.
Door Thereza Langeler

Jacobs’ correspondentie en persoonlijke documenten liggen nu bij Atria, het Amsterdamse kennisinstituut voor emancipatie en vrouwengeschiedenis. Atria en de RUG deden samen de aanvraag bij UNESCO om het archief als werelderfgoed aan te merken. Mineke Bosch, hoogleraar moderne geschiedenis aan de RUG en biografe van Jacobs, reageert opgetogen.

‘Ik vind het heel erg leuk, ook voor de universiteit en voor Atria’, zegt Bosch. ‘Het is een mooie vorm van erkenning voor Aletta Jacobs.’ Er zijn maar weinig archieven van vrouwen aangemerkt als werelderfgoed, weet Bosch. ‘Dat maakt het extra bijzonder.’

‘Écht bijzonder’

Het Memory of the World Register is bedoeld voor zogeheten documentair erfgoed: documenten die volgens UNESCO voor iedereen op de wereld van belang zijn. De Verklaring van de Rechten van de Mens is daar een voorbeeld van, net als de negende symfonie van Beethoven, de oudst bewaarde Koran, en nu dus ook het archief van Aletta Jacobs.

Volkomen terecht, vindt Mineke Bosch. ‘Ze is zó’n belangrijke feminist geweest. We kunnen wel eens doorschieten in heldenverering, daar weet ik als historicus alles van. Maar Aletta was echt wel heel bijzonder.’

Amerikaanse president

En dat was ze. Aletta Jacobs was het eerste meisje dat de hogereburgerschool (hbs) doorliep, daarna de eerste Nederlandse vrouw die een universitaire studie afrondde (medicijnen aan de RUG) en dáárna de eerste vrouwelijke arts in Nederland. Ze hield er progressieve ideeën over anticonceptie op na en streed fel voor vrouwenkiesrecht.

‘Het archief van Aletta Jacobs geeft een weerslag van de voortrekkersrol die ze op veel gebieden vervulde’, zegt Atria-directeur Renée Römkens. Het bevat onder meer een uitgebreide briefwisseling tussen Jacobs en Carrie Chapman Catt, de presidente van de Wereldbond voor Vrouwenkiesrecht. Ook zijn er brieven van internationale feministen als Olive Schreiner, Emmeline Pankhurst en Susan B. Anthony, en een verslag van Jacobs’ bezoek aan de Amerikaanse president Woodrow Wilson in 1915.

Benieuwd? Je kunt zelf een kijkje in nemen: het archief is online in te zien.

English

31 October 2017 | 8-11-2017, 14:12